Frsluflokkur: Viskipti og fjrml

Fjrfestavernd frnu fyrir persnuvernd

20 strstu hluthafar

Seint rinu 2007 hafi kveinn einstaklingur samband vi mig varandi eignarhlut kveins einkahlutaflags tveimur skrum fyrirtkjum. Flagi ht Stm og flgin sem Stm tti skyndilega stran hlut voru FL Group og slandsbanki. eim tma var ekki almennt vita um tilvist Stms. essum flaga mnum tti a afar undarlegt a ekkt flag vri skyndilega ori einn af 20 strstu hluthfum essum tveimur fyrirtkjum, sem alekkt var a hfu mikil tengsl. Grunsemdir vknuu hj okkur um a ekki vri allt me felldu essum fjrfestingum, ekki vri hgt a tiloka a elileg skring vri til staar. essar grunsemdir jukust kjlfar frekari rannskna okkar flaginu og var a kristaltrt mnum huga a etta voru ekki flg sem rtt vri a hafa fjrfestingarsfnum fjrfesta.

Sar kom ljs a essi kaup voru besta falli ger til ess a koma veg fyrir slursting brfum FL Group og slandsbanka. a a veri var a handstra genginu me slkum kaupum gaf til kynna a almenn markasfl ru ekki ferinni varandi markasviri essara flaga (FL Group var strax essum tmapunkti augljst dmi um grflega ofmeti flag og hafi reyndar veri a lengi).

Upplsingajnusta Kauphallarinnar

Kauphllin hefur til fjlda ra veitt vikulegar upplsingar um 20 strstu hlutahafa skrra slenskra flaga. Ofangreint dmi snir a slkar upplsingar geta reynst vera gulls gildi egar kemur a v a veita ahald tengslum vi eignarhald fyrirtkja. Fjrfestar geta betur fylgst me run strstu hluthafa me agengi a slkum upplsingum. Su til dmis hpar skyldra fjrfesta skyndilega farnir a mynda stran hluta af eignarhaldi skrs hlutaflags geta fjrfestar betur mynda sr skoun um a hvort hag eirra s betur vari a vera eim hpi hluthafa ea ekki.

Segja m a Kauphllin hafi me essu sinnt jnustu sem almennt fellur undir hlutverki kauphalla. r stula a v a viskipti me verbrf su me eim htti a fjrfestar hafi smu upplsingar um fyrirtki hvort sem eir eru strir, smir ea hafi tk flgum. etta er til dmis ein sta ess a starfsmenn fyrirtkja eru bundnir takmrkunum varandi fjrfestingar eim flgum sem eir starfa vi, ar sem a eir hafa oft betri upplsingar um vnta afkomu vinnustaar sns en utanakomandi ailar.

Slakari fjrfestavernd

Kauphllin tilkynnti sustu viku a vegna nrra laga um persnuvernd s ekki lengur hgt a birta ennan lista reglulega. Fari eign fjrhagslegra tengdra aila yfir ea undir kvein mrk veri slkt fram tilkynnt samrmi vi lg um verbrfaviskipti. tilfelli Stms hefi hins vegar veri erfira a sj slka run og hefi a ekki komi fram fyrr en tluvert lngu sar. N geta hluthafar Arion banka til dmis ekki fengi upplsingar um run hluthafa bankans, sem n egar er afar ljs, framhaldi af nlegu tboi bankans ar sem a 2/3 tbosins fr til erlendra fjrfesta hagstu gengi.

etta skerir eitt af meginhlutverkum kauphalla sem er a tryggja a strir jafnt sem smir fjrfestar hafi sama agang a upplsingum. Samkvmt tilkynningu Kauphallarinnarm leia a v lkum a veri s a frna fjrfestavernd fyrir persnuvernd, sem g tel vera langstt ml. Er vit v a eign strum eignarhlut skru flagi slandi flokkist undir persnuvernd? Hr er eitthva fugsni gangi.

Breyta arf essum nlegu lgum um persnuvernd hi fyrsta tt a ekki leiki vafi a Kauphllin geti fram veitt upplsingar um 20 strstu hluthafa hverju sinni og a fjrfestar fi njan leik elilega upplsingagjf.

MWM


tbo Arion banka 36 vangaveltur

  1. Samkvmt Kjarnanumvar tboi vel heppna: Skrning Arion banka marka hefur heppnast vel og er mikilvg fyrir slenskt efnahagslf.
  2. Seldir voru hlutir fyrir 39milljarakrna bankanum. Allir hlutir seldust upp, a var meira a segja margfld umframeftirspurn.
  3. fengu frri en vildu. Almennir fjrfestar (almenningur) mttu skr sig fyrir 15 milljnir krna hverja kennitlu en a minnsta 150 sund krnur. Hver fkk tpar 170 sund krnur, rtt fyrir ofan lgmarksskrift.
  4. Samkvmt Heri gissyni hj Frttablainuglataist ar tkifri til a auka traust almennings til kaupa hlutabrfum, sem er enn lgmarki (hvern skyldi undra?).
  5. a var aeins einn viskiptadagur fr v a almennum fjrfestum var tilkynnt hversu miki eir yrftu a punga t anga til a greia var fyrir hverja skrift.
  6. a ddi a eir gtu ekki selt nnur brf fyrir vntum kostnai samrmi vi thlutun sem eir fengu ar sem a greisla fyrir slu hlutabrfa tekur 2 virka daga.
  7. Viskipti me brf Arion banka hfust sama dag og flki var tilkynnt um thlutun sna. a ddi a flk vissi hr um bil fyrir vst hvort a a vri tapshtta v a taka tt tboinu ea ekki.
  8. g hef aldrei upplifa fyrirkomulag tboi eins og lst er linum hr a ofan.
  9. slenskir feyrissjir fengu lti af v sem eir bu um. Samkvmt Morgunblainufengu eir aeins um 16% af v sem eir skru sig fyrir.
  10. Samkvmt Viskiptablainu eru lfeyrissjirnir ekkert srstaklega sttir me essa thlutun.
  11. Auk ess er enginn viskiptavaki enn til staar. a ir a markasmyndun markai er nkvmari en ella.
  12. Rki fr fyrstu 84 milljaranna sem fst tboinu.
  13. Samkvmt uppgjri fallinna fjrmlafyrirtkja grundvellistugleikaskilyra skiptist sluviri af slu Arion banka umfram 100 milljrum krna milli nverandi eiganda Arion banka og rkisins.Afkomuskiptingin er me eim htti a rki fr 1/3 af sluviri Arion banka milli 100-140 milljara krna, helminginn milli 140-160 milljara krna og umfram 160 milljrum krna.
  14. Nverandi eigendur Arion banka (krfuhafar) hafa v mestan hag af slu upp a 140 milljrum krna, eftir a fer hagur eirra vi slu brfunum verrandi.
  15. Rki tti 13% hlut bankanum. Samkvmt forkaupsrtti helsta eiganda Arion banka var rki skuldbundi til a selja hlutinn 0,81 af bkfru viri eigin fjr bankans. Margir voru sttir vi slu og urfti Bankasslarkisinsmeal annars a skrifa rkstuning fyrir v a selja urfti hlutinn svo lgu gengi.
  16. Rki fll v til vibtar fr forkaupsrttinum nlinu almennu tboi.
  17. tbosgengi var 0,67 af bkfru viri eigin fjr bankans.
  18. Goldman Sachs auk riggja vogunarsja keyptu29,15% hlut bankanum 0,81 af bkfru viri bankans upphafi rs 2017.
  19. Mia vi rkistrygga vexti uppreiknaa til dagsins dag samsvarar a til ess a fjrfestingarsjirnir keyptu hlutinn um a bil 0,85 af bkfru viri bankans.
  20. Fjrfestar tboinu fengu v a kaupa (afar ltinn) hlut Arion banka tplega fjrungs lgra gengi en Goldman Sachs keypti hlut sinn bankanum.
  21. Bi er a selja hlut bankanum fyrir mest allan hlutann af v sem a rennur beint til rkisins. 49 milljara krna fengust fr slunni til Goldman Sachs og flaga og 39 milljara krna tboinu, ea samtals 88 milljara krna.
  22. Bi er a selja um 55% af Arion banka. Almenningur veit ekki hver str hluti eiganda bankans er.
  23. slendingar virast hafa veri minnihluta af fjrfestunum. Athygli vekur a ailar sem tengjastSEB hafa fengi stran hlut.
  24. Nverandi eigendur Arion banka eiga stran hlut lka gegnum SEB. Samt sem ur SEB fyrir hnd annarra fjrfesta um 14% Arion banka (sj su 5). a er tplega 60% hlutur af nlegu tboi, en hugsanlega hafa fyrri eigendur frt einhvern hluta eigna sinna yfir til SEB. g s fljtu bragi ekki a miki rmi hafi veri fyrir slkar frslur mia vi nverandi og fyrrverandi hluthafalista.
  25. Eigi f Arion banka fyrir hvern hlut er dag 204 milljara krnur. a svarar til ess a bkfrt viri hvers hlutar er 112 krnur a v gefnu a hlutabrf sem Arion banki keypti af rkinu veri a mestu lg til hliar.
  26. Nverandi eigendur Arion banka selja bankann markasviri sem svarar til 160 milljara krna ef mealgengi hans sluferlinu er tplega 0,8 af bkfru viri eigin fjr bankans.
  27. Strjl viskipti (a er reyndar me lkindum hversu stjl au eru) me brf Arion banka Kauphllinni eru genginu 86 krnur fyrir hvern hlut. a samsvarar kringum 0,76 af bkfru viri eigin fjr bankans.
  28. Hi lga gengi Kauphllinni dag gti mynda mguleika a selja afganginn af bankanum gengi undir 0,81 af bkfru viri hans nema a rki fari a kaupa brfin.
  29. Af hverju kaupir rki ekki brfin nna Kauphllinni egar a gengi er undir 0,8 af bkfru viri eigin fjr hans?
  30. lkt mrgum bnkum dag eru vangaveltur um a sumar eigur bankans su vanmetnir, jafnvel miki, bkum hans.
  31. SamkvmtKjarnanumgti jkvur mismunur veri allt a 40 milljara krna.
  32. IFS telur araunviri bankans s 0,83 af viri eigin fjr bankans og Capacent telur a vera 0,94.
  33. Gert er r fyrir a hglega s hgt a greia hluthfum kringum 25% af eigi f bankans t semar n srstakra rstafanna, eaum 50 milljara krna.
  34. Me tgfu vkjandi lna er gert r fyrir a hgt s a greia 30 milljara krna vibt sem argreislu.
  35. a er me rum orum lklegt a hluthafar fi 40% af hlut snum Arion banka greiddar t sem ar nstunni, peningur sem n bst me verulegum afsltti.
  36. g er hluthafi Arion banka, keypti bi tboinu og hef btt vi mig hlutum Kauphllinni.


a lengja lnstma hsnislna?

Fyrir nokkrum rum san lofai kveinn stjrnmlaflokkur a afnema vertryggingu. ljst var hverju slkt tti a skila. Nefnd var sett laggirnar og skrifai hn langa skrslu. Komst hn a eirri niurstu a stytta tti hmarks lnstma slkra lna r 40 r 25 r.

Stytting lnstma leiir til ess a lni greiist hraar niur. Flk eignast hraar strri hlut hsni snu. ar sem a flk myndar eign hsni snu hraar minnkar heildarkostnaur vegna lnsins. etta er vissulega kostur, en essu fylgir frnarkostnaur.

Frnir

Mia vi 3% raunvexti og nverandi verblgu vri mnaarleg afborgun af 40 milljna krna vertryggu lni me jafngreislum til 25 ra tplega 50 sund krnum hrri en af sambrilegu 40 ra lni. stan er einfld, a er veri a greia afborganir miklu hraar niur me 25 ra lninu.

Frnarkostnaurinn er a flk hefur sur efni strra hsni egar lnstmi lna er styttur. Fimm manna fjlskylda hefur til dmis me styttingu lna hugsanlega frri kosti. Fjlskyldan gti urft a stta sig vi minna hsni eim rum egar a a skiptir mestu mli a hafa sem mest rmi. Hn gti lka fari leigumarkainn, v ar greiir hn engar afborganir heldur einungis leigu (sem er einfaldlega nnur mynd af raunvxtum lna). seinna tilfellinu er ekki ltil eignamyndun a eiga sr sta heldur einfaldlega engin eignamyndun.

Stytting lnstmans gerir a v a a verkum a flk hefur sur kost v a byggja sitt eigi ak yfir hfui. Mitt allri umrunni um a leysa hsnisvanda flks er veri a tala um a stytta lnstma lna sem gerir flki enn erfira um vik a kaupa sitt eigi hsni. a er lti vit v.

Markmi flks

Fyrir marga er a ekkert keppikefli sjlfu sr a eignast fljtt strri hlut hsni snu. Dmi um slkt vru hjn kringum sextugt sem vru a minnka vi sig eftir a brnin fluttust a heiman og skulda aeins kringum 20% hsni snu. Margir ailar eirri stu myndu frekar vilja a eya peningunum a njta lfsins mean slkt vri hgt sta ess a greia niur hsni. Af hverju tti a neya slku flki a greia niur ln sitt hraar egar a vill frekar leigja hluta hsnis sns? S a hreinu gagnvart slkum lntkum a ltil sem engin eignamyndun s a eiga sr sta og a a s til dmis essu dmi nnast a leigja 20% af hsni snu, hva er a v?

a m alveg koma me rk um a flk me kvena eignarmyndun hsni snu urfi ekki yfir hfu a greia afborganir af lnum snum.

Hsnisvsitala

Su vertrygg ln tengd hsnisvsitlu, annig a hfustlll hsnislna fylgi hr um bil viri hsnis flks, liggur sur a greia niur lnin. Eigi efnahagskreppa sr sta og hsnisver fellur almennt viri fylgir hfustll slkra lna eftir svipuum hlutfllum. nverandi fyrirkomulagi ar sem a ln tengd hsni eru tengd neysluvsitlu getur hfustll lns hkka miki sama tma og markasviri hsnis hrfalli. a er raunar a sem gerist rin 2008-2011.

rfin fyrir meiri eignarhluta hsninu minnkar me v a tengja ln vi hsnisvsitlu. v vri mgulegt a lengja lnstmann.

Nausynleg ekking kostum og gllum lna

frumvarpi ar sem lagt var til a stytta leyfilegan lnstma hsnislna kemur fram a: Fullyra m a neytendur su ekki ngilega mevitair um httu sem vertrygg jafngreisluln bera me sr.

S flk mevita um a me lengri lnum er eignarmyndun vertryggum lnum nr engin (au su reynd leiguln) en a sama skapi hefur a betri tkifri til kaupa sna eigin eign, m a ekki gera slkt? Ef ekki, hva felur a sr a vera fjrra?

Samkvmt ofangreindu a leyfa lengri lnstma hsnislna, ekki stytta hann.

MWM


Hrra fyrir vertryggum (leigu)lnum

Vertrygg ln hafa kosti og galla. Kostirnir eru almennt vanmetnir meal almennings slandi. g er sjlfur mikill adandi vertryggra lna a kvenu leyti. au veita flki meiri mguleika a eiga hsni sem a hefi ekki r ef einungis vertrygg ln vru boi. a er mikill galli a vertrygg ln su bundin neysluvsitlu en ekki hsnisvsitlu (sj frekari eldri skrif mn a nean) en rtt fyrir a eru vertrygg ln str sta ess a hrlendis geta fleiri en mrgum rum rkjum tt sitt eigi hsni.

Leiguln

essari grein fer g yfir au rk mn a skilgreina tti vertrygg ln sem leiguln, ea leigukostna. etta er mikilvgt atrii til ess a skilningur myndist kostum og gllum vertryggra lna. g mia umrunni vi a vertrygg ln su jafngreisluln og a vertrygg ln su me jfnum afborgunum eins og flest slk ln eru uppsett (hgt er a gera a ruvsi en etta er venjan).

Almennt egar flk hugsar um ln gerir a r fyrir a jafnar reglulegargreislur fyrir lnum minnki hfustl lna krnum (ea hvaa mynt sem er). a er ekki raunin almennt me vertrygg ln. a er einfld skring essu. Tkum dmi um fjlskyldu sem tekur 40 ra vertryggt ln. Mia vi verblguspr og nverandi vaxtastigi fer um a bil einungis samtals 15% a greia niur lni fyrstu 10 r lnstmans (hr er g a tala um raunviri lnsins). Strstur hluti greislna fyrstu rum vertryggra lna fer a greia vaxtakostna.

Hr er rtt a staldra vi og skilgreina vaxtakostna. egar flk tekur ln er a raun a greia leigukostna af eim hluta fasteignarinnarsem a ekki. Me rum orum, svo a maur s skrur eigandi a fasteign maur ekki ann hluta fasteignarinnar sem maur hefur teki ln fyrir. Fjrmlastofnun gti leigt flki ann hluta fasteignarinnar sem a ekki en ess sta lnar hn flki peninga til a kaupa ann hluta eignarinnar og leigir san flki beint ann hluta fasteignarinnar. sta ess a greia leigu greiir flk vaxtagjld.

Ef flk greiir niur slk ln hgt greiir a lengur leigukostna fyrir strri hluta af fasteigninni en ella. Vertrygg ln eru greidd miklu hgar niur sem ir a hfustll slkra lna breytist lti samanbori vi vertrygg ln. v m segja a vertrygg ln su hj strum hluta fasteignaeigenda leiguln.

Fyrstu 10 rin

g hef margoft heyrt flk kvarta undan v a a borgi og borgi af lnum og upphin breytist lti og hkki jafnvel. a er elilegt. ar sem lti sem ekkert er greitt af hfustl lna fyrstu 10 r lnstmabilsins er upph afborganna miklu lgri. ar sem a flk hefur aeins greitt upp a raunviri kringum 15% af lninu skuldar a enn 85% af upphaflegri lnsfjrh. a er me rum orum enn a leigja 85% ess hluta sem a fkk lna fyrir.

S flk aftur mti me vertrygg ln greiir a upp rmlega 40% af raunviri lnsins fyrstu 10 rin. a leigir v ekki nema tplega 60% af hsninu sem a fkk ln fyrir eftir 10 r. Greislubyrin er aftur mti miklu erfiari fyrir einstaklinga fyrstu rin. Margir gtu hreinlega ekki ri vi slka greislubyri. Mia vi vertrygg ln me annars smu forsendum er flk me vertrygg ln me htt tvfalt hrri greislubyri fyrsta ri.

A leigja ea eiga

a gefur auga lei a flk getur me vertryggum lnum tt strra hsni vegna ess a greislubyri slkra lna er miklu lgri. Frnarkostnaurinn er a flk er a greia leigu formi vaxtakostnaar lengur fyrir ann hluta hsnisins sem a tk ln fyrir.

Fyrir marga er etta einfalt val. Hgt er a eiga betra hsni en ella me vertryggum lnum en au eru greidd hgt niur. Vertrygg ln gerir mrgum a kleift a eiga betra hsni, ea sumum tilvikum hreinlega a eiga hsni yfir hfu. S vilji fyrir v a mynda hratt eignarhluta hsni arf a lifa minna hsni dgan tma til a hgt s a standa undir greislubyrinni.

versgn umru

a felst mikil versgn v egar stjrnmlamenn tala um a efla leigumarkainn en skammast t vertryggln sama tma. Me v a lta vaxtakostna sem leigugjald sst a vertrygg ln eru ekki svipu v a vera leiguhsni. Aal munurinn er s a eigin hsni getur leigusali til dmis ekki hent r t gum airbnb tmum ea vegna annarra stna. rur yfir hsninu, rtt fyrir a srt hr um bil a leigja hluta ess me lngum vertryggum lnum.

Auk ess er flk sem leigir ekki a eignast neitt hsni snu. Leigukostnaur er a eina sem a greiir. etta er nnast hi sama og kostnaur vertryggra lna nema hva a heitir leiga ef maur ekki hsni en vaxtakostnaur ef maur a. svo a eignarmyndun s afar hg fyrstu rin me vertrygg ln er einhver eignarmyndun a eiga sr sta. S flk hsninu lengur en 10 r fer eignamyndun smm saman a vera hraari.

a er v me lkindum a veri s a tala um a banna vertrygg ln, sem veita flki aukin tkifri til a eiga sitt eigi hsni og einskora ln vi vertrygg ln, sem ir a flk minni mguleika til ess a eignast ak yfir hfui.. Hvernig flk getur tala um a banna vertrygg ln en a virkja leigumarka sama tmapunkti er trlegt. Allt tal um a virkja eigi leigumarka, ar sem flk er oft upp n, miskunn og duttlunga leigusala kominn sama augnabliki og rtt er um a afnema vertrygg ln er besta falli versgn.

Spurningin er mrgum tilvikum; vilt eiga itt eigi hsni (en greia leiguln fyrir v) og vera ar kngur ea drottning rki nu ea vilt vera leiguhsni (og greia leigu) ar sem rur litlu sem engu? g myndi velja fyrsta kostinn og segi v hrra fyrir vertryggum lnum.

MWM

ps.

g fjallai nlega um forgangsrun kennslu slandi. Birtist greinin Fjararfrttum. skla sonar mns er a gefa brnum i-Pad spjaldtlvur en sama tma er veri a skera niur kostna varandi kennslu, ar sem a vinnufriur sklatma hefur vart veri til staar mrg r. Sonur minn var sttur og skilai i-Pad snum.

https://www.fjardarfrettir.is/umraeda/1984-i-kennslu

Hrfjalla g um galla ess a mia vertrygg ln, sem eru flesta tengd hsnislnum, vi neysluvsitluna. Veri er a lna fyrir kaupum fasteign, elilegt vri a vsitalan vri einnig miu vi viri fasteigna en ekki til dmis gengi slensku krnunnar, sem hefur mikil hrif neysluvsitluna.

https://www.mbl.is/vidskipti/pistlar/marmixa/2214685/


Costco - bjargvttur slendinga - eins rs afmli

ri 2016 ba rgjafa- og rannsknarfyrirtki Zenter mig um a vinna me sr skrslu um hrif Costco slenskan marka. Segja m a nnast allt sem fram kom skrslunni hafi gengi eftir. Tluvert margir tldu eim tma sem skrslan kom t a teymi sem vann skrsluna vri a ofmeta vntanleg hrif. Raunin var s a ef eitthva hefi mtt gagnrna varandi skrsluna, vanmtum vi hrif af komu Costco til slands. a vanmat var ekki miki. Augljst var okkar huga a hrifin yru mikil. eir ailar sem greiddu fyrir ger skrsluna (sem hgt var kaupa hj Zenter) hafa n efa n a undirba sig undir komu Costco miklu betur en eir ailar sem biu eftir storminum n undirbnings.

N, nstu dgum, er Costco a halda upp fyrsta afmlisri snu. Frlegt verur a sj hversu margir endurnja rskort sn. svo a g fari ekki oft Costco fer g ngilega oft til ess a sj a ar er stug umfer. nnur fyrirtki hafa einnig brugist vi Costco. Atlantsola bur til a mynda sama ver bensnst sinni vi Kaplakrika og flk borgar Costco. Fyrirtki auglsir grimmt essa daganna a maur urfi ekki melimakort til ess a njta sama vers og er rangurinn augljs; a eru vallt margir ar a fylla bensntanka sna.

The Opening of Costco in Iceland: Unexpected meanings of globalized phenonmenon

Nokkrum mnuum eftir opnun Costco birtist grein Stjrnml og stjrnsslu sem g og Kristn Loftsdttir, prfessor mannfri vi Hskla slands, skrifuum. ar fjllum vi um hrif Costco fr vara samhengi en einfaldlega samanbur verum, m.a. me v greina umruna slensku samflagi rtt ur en Costco opnai. Fram kemur a lkt v sem a mrg aljleg fyrirtki urfa a glma vi, leit almenningur ekki Costco sem gn vi samflagi heldur vert mti, var Costco nokkurs konar utanakomandi bjargvttur neytenda. lkt eirri orru sem hafi veri rkjandi rin ur, ar sem a utanakomandi fl voru oft skilgreind sem eir mti okkur, var liti komu Costco oft tum sem afl sem barist mti spillingu. Costco raun var skilgreint sem hluti af okkur slendingum barttu vi slenska verslun sem talin var hafa okra svo rum skiptir slenskum neytendum.

essi orra hafi mislegt til sns mls. Stareyndin er s a lagning margraverslanahrlendis er og var ur svipu lagningu verslanaerlendis. lagningin hj Bnus er til dmis svipu lagningu verslanaeins og Wal-mart og Target. a voru hins vegar kvenar vrutegundir sem lkkuu miki veri framhaldinu og m segja a Costco hafi n meiri kjarabtum fyrir slenskan almenning a kvenu leyti en margir kjarasamningar sustu ra.

Hgt er a nlgast grein okkar hrna: http://www.irpa.is/article/view/a.2017.13.2.2/pdf

MWM


Wal-mart kaupir Flipkart

g mlti me kaupum 10 fyrirtkjum vikunni erlendum mrkuum. etta er a sem g skrifai um eitt eirra fyrirtkja, Wal-mart.

Gengi brfa Wal-mart hafi lti hreyfst mrg r anga til nlega. Fyrirtki var eitt sinn randi smslumarkai en v tkst me einhverjum htti a klra netviskiptum snum herfilega. a var til dmis veri me lkindum hversu slappt vimt netviskipta var hj fyrirtkinu mrg r. etta hefur loks veri a breytast undanfari og hafa hlutabrf ess hkka miki sustu mnui, svo a au hafi lkka um 20% fr v sem au fru um stundarsakir hst . Fyrirtki getur ntt sr verslanir t um ll Bandarkin og jafnvel var um heiminn miki betur sem birgastvar fyrir netviskipti. a m segja a kaup Wal-mart su kvei veml um a netviskipti fyrirtkisins ni loks flugi.

g hafi vart loki vi a setja inn essa frslu (sj hrna:https://www.mbl.is/vidskipti/pistlar/marmixa/2216132/) egar a tilkynnt var a Wal-mart vri a kaupa 77% hlut Flipkart, helsta smsluaila netinu Indlandi. etta eru strstu kaup Wal-mart sgu fyrirtkisins sem hlja upp $16 milljara. Aili sem ekkir afar vel til indversks smslumarkaar sagi mr a etta vri fyrirtki essum geira arlendis. Veri er a tala um rt vaxandi marka en ar ba um 1,2 milljara manna sem hafa stugt meiri pening milli handanna til ess a versla.

Lklegt ykir a Wal-mart tli sr stra hluti essum markai og nta sr r stru verslanir sem fyrir eru ar, sem eru reyndar einungis rmlega 20. etta er anda ess sem g skrifai um varandi stur ess a g teldi Wal-mart vera g kaup, .e. a nta sr verslanir snar einnig sem birgastvar. Sumir greiningarailar telja a Wal-mart eigi mestu mguleikanna til a keppa vi Amazon svii smslu netinu.

Amazon hafi einnig huga kaupum Flipkart og bau samkvmt stafestum heimildum 10-20% hrri fjrh Flipkart. Hefi a gengi gegn tel g a vera nnast ruggt ml a gengi hlutabrfa Amazon hefu hkka kjlfari, rtt eins og gerist egar a Amazon keypti Whole Foods sasta sumar. ar sem a Wal-mart kaupir Flipcart dregst hagnaur ess ri 2019 vntanlega saman um tplega 10%. vinningurinn til lengri tma er auvita erfitt a sp til um.

Hlutabrf Wal-mart fllu framhaldi af tilkynningunni, lkt v sem bast hefi mtt vi hj Amazon. egar a essar lnur eru skrifaar er lkkunin kringum 4%. Svarar a til $10 milljara, ea um 60% af andviri kaupversins. egar a fjrfestar telja a yfirtkuver s of htt refsa eir gjarnan fyrirtki verbrfamrkuum. ljsi ess a margar yfirtkur skili ltillivirisaukningu er ef til vill skiljanlegt a gengi Wal-mart hafi lkka. etta er aftur mti mikil lkkun a mnu mati, v kaupin virast mauka tluvera sultu mnum huga. v tel g a fjrfesting Wal-mart s enn betri kostur dag en gr, en verur a geta ess a sumir gtu komi me rk fyrir v a httan rekstri hafi aukist (g tel a stnun vri enn meiri htta).

MWM


Safn 10 erlendra hlutabrfa

Viskiptablai hafi samband vi mig lok rs 2005 og ba mig um a mynda safn 12 erlendra hlutabrfa. Nlega fr g yfir vxtun safnsins sustu 12 r. Me v a lta til eirra 10 hlutabrfa safninu sem enn eru skr hlutabrfamrkuum, sst a safni meira en sexfaldaist viri fr rsbyrjun 2006 til dagsins dag. Svarar a til um a bil 17% rlegrar vxtunar samanbori vi 6% rlegrar vxtunar S&P 500 hlutabrfavsitlunni. Vru argreislur einnig teknar me dmi vri rleg vxtun kringum 1-2% hrri.

g endurtek leikinn nna en vel etta sinn einungis 10 brf. Eftir rj r mun g fara yfir vxtun essa safns og bera hana saman vi S&P 500 hlutabrfavsitluna.

Safni r samanstendur aallega af rtgrnum fyrirtkjum. Ekkert af fyrirtkjunum er almennt skilgreint sem tknifyrirtki. a er heldur lkt safninu fr rinu 2006. a innihlt meal annars tv af fimm FANG fyrirtkjunum (Facebook, Amazon, Apple, Netflix og Google) en afstaa fjrfesta eim tmapunkti gagnvart tknifyrirtkjum var enn afar neikv, lkt v sem staan er dag. a er v afar lklegt a etta safn ni a skila smu vxtun og 2006 hlutabrfasafn mitt en mti kemur a httan fjrfestingum brfanna tti a vera minni. v m vi bta a htta fjrfestingum er oftast miklu meira en flestir fjrfestar telja sig tr um, svo a er alveg mgulegt a tluvert tap veri essum fjrfestingum.

Fram kemur nafn fyrirtkis, stafir ess bandarska hlutabrfamarkainum, lokagengi hlutabrfanna sastliinn fstudag (4. ma, 2018) og san stutt umfjllun af hverju g vel hvert eirra.

1. Kraft-Heinz (KHC) - $58,01

etta matvlafyrirtki var sameina r tveimur rtgrnum matvlaframleiendum fyrir rmum remur rum san. Flestir ttu a ekkja suma vruflokka ess eins og Oscar Mayer, Kraft ost, Maxwell House kaffi og Heinz baunir og tmatsssu. svo a nr engin vxtur s reiknaur sjsstreymisgreiningu flestra greiningaraila er nverandi gengi tluvert langt undir v sem a sjsstreymis greiningar eirra gefa til kynna varandi viri fyrirtkisins. Umra um a neytendur su a flykkjast yfir matvli sem seld eru verslunum eins og Whole foods er hins vegar trllrandi essa daganna. etta tel g hafi skapa kauptkifri KHC, en gengi ess hefur falli um meira en rijung aeins einu ri essari umru. Tel g lklegt a fyrirtki bregist vi smm saman vi breyttum herslum neytenda. Veri auk ess niursveifla efnahagnum fara neytendur a kaupa aftur drari matvrur eins og r sem KHC framleiir. etta er ein strsta eign safni Berkshire Hathaway, eignhaldsflaginu sem er strt af Warren Buffett, og hafa fir hagnast v a veja mti honum.

2. UPS (UPS) - $111,31

Gengi brfa UPS hefur sveiflast lti sustu fimm r. Fyrirtki er samt FedEx leiandi vruflutningum heimsvsu. Margir fjrfestar hafa selt brf sn fyrirtkinu undanfarna mnui kjlfar frtta um a Amazon s a fara a sj sjlft um sendingarjnustu sna. g tel aftur mti a fleiri fyrirtki su einmitt a fara a beina verslun sinni tt a veraldarvefnum. Wal-mart er til a mynda a auka vxt sinn langmest me netviskiptum. Enginn viskiptavinur UPS myndar meira en 3% tekna fyrirtkisins. v vxtur UPS ekki eftir a minnka me minni viskiptum fr Amazon ( a hann dragist lklegast saman hj v fyrirtki nstu r) heldur hann eftir vert mti eftir a aukast enn frekar samhlia almennri run netviskiptum.

3. Costco (COST) $195,19

Upphaldsfyrirtki allra slendinga (sj til dmis http://www.irpa.is/article/view/a.2017.13.2.2/pdf) er a mnu mati einnig g fjrfesting. a verur a taka a fram a mikill vxtur er n egar reiknaur viri fyrirtkisins. S vxtur hefur aftur mti veri a mestu leyti tengst njum verslunum Bandarkjunum og sluaukningu eim verslunum sem fyrir eru. Enn sem komi er vita far manneskjur utan Bandarkjanna um tilvist Costco. etta tel g eigi eftir a breytast. Costco verslanir vera komnar til allra Norurlanda innan tar og hi sama vi um flesta heimshluta. Ef vxturinn veldur aftur mti vonbrigum er ljst a vermiinn hlutabrfum ess eigi eftir a lkka verulega.

4. General Mills (GI) - $42,54

Annar matvlaframleiandi er lista mnum, en gengi brfa ess essa daganna hefur ekki veri jafn lgt fimm r. General Mills framleiir til a mynda Cheerios, Betty Crocker, Bugles and Old El Paso. a er ekki einungis ltill vxtur sem er reiknaur viri fyrirtkja eins og GI og KHC, heldur einnig s stareynd a fyrirtki eins og Amazon og Costco eigi eftir a n betri samningum vegna rkjandi markasstu eirra smslumarkainum. a er rugglega eitthva til slku. Vrumerki essara matvlaframleianda eru a sterk a au eiga eftir a standa slkan storm af sr. Me alla neikvu umru sem trllrur hlutabrf matvlaframleianda dag tel g rtt a yfirvigta slk brf hlutabrfasfn.

5. Barclays (BCS) - $11,36

rtt fyrir a tp 10 r su liinn fr v a hruni tti sr sta er gengi brfum bankans enn nlgt eim slum sem au fllu egar a hamagangurinn hruninu var sem mestur. a er dag rtt rmlega 50% af innra viri bankans, sem ir a fjrfestar tla a bankinn ni ekki a vinna betur r innra viri ess nstu rin a a s raun a mynda neikvtt fjrstreymi a teknu tilliti til elilegar arsemiskrfu eigin fjr. Nlega keypti fjrfestingarsjur stran hlut bankanum til a knja fram breytingar, g tel lklegt a r skili rangri.

6. General Electrics (GE) - $14,10

GE var ekki fyrir a lngu san nokkurs konar tknmynd fyrir yfirburum bandarsks efnahags. dag, eftir nokkur mgur r, hefur fyrirtki neyst til ess a lkka argreislu ess en slkt hefur aeins einu sinni ur gerst sgu GE. Fyrirtki hefur meal annars urft a endurtla eldri uppgjr sem sndu miklu betri afkomu heldur en raun bar vitni. etta lyktar eins og WorldCom og Enron ur en au fyrirtki hurfu af sjnarsviinu. Lklegt er a margir fjrfestar hafi selt brf sn me reynslu eirra fyrirtkja huga. Staan er ekki verri en svo a gert er r fyrir a fyrirtki hagnist um $1,0 hlut r. Haldist hagvxtur okkalegur eiga kaup dag eftir a skila gri vxtun. a er eiginlega einungis tvennt boi, annahvort ltur maur t eins og snillingur ea bjni eftir rj r fyrir a hafa keypt GE essum tmapunkti. g er binn a vera a lengi fjrfestingum a g get alveg liti ru hverju t eins og bjni og lii bara allt lagi me a.

7. Pfizer (PFE) - $34,84

g tel a fjrfestar eigi helst alltaf a eiga lyfjafyrirtki hlutabrfasfnum eirra, nema egar a mikil bjartsni rkir um framt eirra (slkt er almennt gengi eirra). a svo ekki vi dag. Gengi brfa fyrirtkisins er ekki srstaklega htt dag n er a lgt. a getur aftur mti ntt skattaafsltt Trump til a auka fjrmagn rannsknir ess og auk ess kaupa eigin brf. etta er enn ein kaupin sem g mli me eim forsendum a brfin su ekki a vikvm fyrir almennum hkkunum ea lkkunum hlutabrfamrkuum.

8. Wal-mart (WMT) - $87,53

Gengi brfa Wal-mart hafi lti hreyfst mrg r anga til nlega. Fyrirtki var eitt sinn randi smslumarkai en v tkst me einhverjum htti a klra netviskiptum snum herfilega. a var til dmis veri me lkindum hversu slappt vimt netviskipta var hj fyrirtkinu mrg r. etta hefur loks veri a breytast undanfari og hafa hlutabrf ess hkka miki sustu mnui, svo a au hafi lkka um 20% fr v sem au fru um stundarsakir hst . Fyrirtki getur ntt sr verslanir t um ll Bandarkin og jafnvel var um heiminn miki betur sem birgastvar fyrir netviskipti. a m segja a kaup Wal-mart su kvei veml um a netviskipti fyrirtkisins ni loks flugi.

9. Procter & Gamble (PG) - $72,43

Brf PG eru dag nnast smu slum og au voru ri 2008 ur en hruni tti sr sta. a er ein g sta fyrir v a viri brfanna hafi ekki hkka jafn miki og nnur brf og hn er s a fyrirtki greiir t stran hluta af hagnai snum ar, ea kringum 70% sustu r. a ir a fjrfestar f hagna fyrirtkisins meira formi ars frekar en hkkun viri brfa PG og einnig a fjrmagn til endurfjrfestinga er tiltlulega lti, sem ir minn vxt. Argreisluhlutfalli mia vi nverandi markasviri er tplega 4%, sem er um 1% hrra en fjrfestar f fyrir 10 ra bandarsk rkisbrf. PG framleiir vrur sem flk notar daglegu lfi eins og Head & Shoulders, Mr. Clean og Pampers bleyjur. mnum huga er fjrfesting PG ekki lk fjrfestingu skuldabrfum. Fyrirtki er afar ltt skuldsett, afar stugum rekstri og me htt lnshfismat. nnur leiinleg fjrfesting sem g mli me.

10. Kellogs (K) - $59,80

g hlt a vera svangur egar g skrifa etta v Kellogs er rija matvlafyrirtki lista mnum. ll lgml varandi httudreifingu eru v foknar t veur og vind. Enn n eru rkin au a slk fyrirtki hafa afar litinn vxt vermati eirra. a arf nnast tluveran samdrtt slu til a rttlta nverandi gengi eirra. g tel leiina niur fyrir hlutabrf slkra fyrirtkja vera tluvert styttri en leiina upp vi.

Ef g mtti taka skortstu einhverju fyrirtki vri a Tesla. g fjalla nnar seinna um a. a er freistandi a halda sig vi Amazon en g er hreinlega rlti smeykur vi a mla me kaupum v dag eftir a fyrirtki hafi hkka viri um 70% sustu 12 mnui n strtinda. g vri frekar til a fjrfesta v nstu kreppu.

Erlendar fjrfestingar eru a mnu mati gur tmi fyrir slendinga. Auk hlutabrfa er fyrsta sinn langan tma ori hugsanlega lagi a fjrfesta bandarskum skuldabrfum. mnum huga er a einungis tmaspursml hvenr slenska krnan veikist um 10-20% (g er ekki a segja a a s handan hornsins) og v er lag a fjrfesta eitthva af peningum erlendis.

rtt fyrir a erlendar vsitlur hafi hkka miki viri slkt alls ekki vi um ll brf. Brfin 10 safninu a ofan eiga a flest sammerkt sustu rin a hafa hkka hflega viri en hluti af skringunni er a au greia stran hluta hagnaar sns t til hluthafa formi ars.

a tti ekki a skipta neinu mli essari umfjllun er rtt er a taka a fram a g hlutabrf nokkrum af ofangreindum fyrirtkjum.

Fyrir sem vilja lesa sr til um vxtun 2006 safns mns afrita g umfjllun um a a nean sem nlega birtist sama vettvangi.

MWM

17% 2006 hlutabrfasafni

Viskiptablai ba mig um a koma me tillgu a erlendu safni hlutabrfa rslok 2005. Hugmyndin var eitthva lei a slkt safn gfi fjrfestum hugmynd um mengi af hlutabrfum sem msir ailar markainum teldu vera vnlegt til rangurs a teknu tilliti til vxtunar og httu.

g valdi 12 hlutabrf. Af eim eru 10 enn skr markai en tv voru keypt af fjrfestum sem san afskru au. Brfin safninu voru:

JPM bank

Citigroup bank

Wal-mart

Home Depot

Merck

Pfizer

Microsoft

Nokia

Amazon

Apple

Opera

Dell

Tv sasttldu flgin var kippt af markai, en sjlfur stofnandi Dell, Michael Dell, leiddi yfirtkuna Dell. Veri var um a bil helming ess vers sem a var egar g valdi a safni. Opera var afskr af markai en endurskr sem Otello. g finn ekki upplsingar um hvernig skipahlutfllin voru hj Opera og get v ekki tj mig um a.[i]

Ekki hafi g efni v a fjrfesta sjlfur essum brfum enda tti g eim tmapunkti von tvburum og framundan var v rin kostnaur vi a stkka heimili mitt. Vona g a einhver annar hafi gert a. vxtun safnsins hefur nefnilega veri vintralega g. g undanskil treikningum brfin sem voru afskr og einnig argreislur sem safni hefur veitt rlega, sem g myndi giska hefi veri kringum 1-2% rlega. vxtunin er reiknu bandarkjadollurum.

Hefi veri fjrfest safninu jfnum hlutfllum hefi veri a ra 10 brf sem hefu til dmis veri $100.000 viri hvert, ea samtals $1,0 milljnir. dag vri viri essa 10 brfa safns komi $6,3 milljnir. Svarar a til um a bil 17% rlegrar vxtunar. rleg vxtun S&P 500 hlutabrfavsitlunnar sama tmabili var 6%, sem lgu vaxtaumhverfi er sttanleg vxtun.

Af hverju hefur vxtunin veri svona g? Svari einskorast a strum hluta til vi tv flg, Amazon og Apple. etta voru tv flg sem fjrfestar hfu enn essum tmapunkti efasemdir um. a tti srstaklega vi um Amazon. g var undir tluverum hrifum af bkinni Good To Great eftir Jim Collins. Hann leggur mikla herslu a a fyrirtki urfi stugt a vera njungarskpun og taka httur. Amazon var eim tma a taka msar httur og fjlluu flestir fjlmilar um a sem ekki gekk upp hj fyrirtkinu en veittu v minni athygli hvaa ttir vru a tryggja fyrirtkinu yfirburi smslumarkai veraldarvefsins. San safni var birt sum Viskiptablasins hefur viri Amazon rmlega 32-faldast og Apple rmlega 16-faldast viri.

Lyfjafyrirtkin Pfizer og Merck hafa veitt okkalega vxtun tmabilinu. Citigroup var berskjalda gagnvart fjrmlakrsunni ri 2008 og eru brf ess dag einungis 15% af v viri sem au voru egar a safni var birt en JPM bankinn var hefur aftur mti hkka miki viri tmabilinu, enda er bankinn strur af afar gu teymi. Wal-mart hefur einnig veitt okkalega vxtun en Home Depot hefur aftur mti meira en rfaldast viri tmabilinu. g valdi einnig tvo fyrrum risa tknigeiranum safni, Microsoft og Nokia, me a huga a s neikvni sem enn rkti gar tknifyrirtkja vri verlg gengi eirra fyrirtkja og gott betur. Nokia hefur san nnast horfi af sjnarsviinu og hefur gengi ess skroppi enn meira saman og er n einungis um rijungur af v sem a var rsbyjun 2006. Gengi Microsoft hefur aftur mti meira en refaldast tmabilinu.

Hgt er a draga lrdm af essu. Hr eru nokkrir punktar.

Gengi safna (og vsitalna reynda lka) veltur oft fum fyrirtkjum. a sem getur virst vera rugg fjrfesting einum tmapunkti arf alls ekki a vera svo, Citigroup er gtis dmi um a en bankinn var eim tma sem safni var sett fram strsta fjrmlafyrirtki heims. Maur alltaf a dreifa httu. Mtsagnarkennt eins og a m virast felst oft v fjrfestingar a kvenu marki vaxtarfyrirtkjum, ekki bara a sem allir telja vera ruggar fjrfestingar. Hafandi sagt a, maur lka a fjrfesta leiinlegum fyrirtkjum, eins og til dmis Wal-mart. Gengi fyrirtkja sem hafa falli miki getur enn haldi fram a falla enn meira eins og sst gengi Nokia. Stundum rsarisar aftur upp afturlappirnar eins og gengi brfa Microsoft gefur vitnisbur um.Ekki er ng a kaupa eitt fyrirtki kvenum geira, JPM bankinn bjargai vxtun essa safns egar kom a fjrmlafyrirtkjum.

v m vi bta a til a n svipari markashttu og flestar vsitlur hlutabrfa arf einungis a kaupa 18-20 hlutabrf sem eru vel dreif hva varar atvinnugeirum.

MWM

[i] Ef einhver hefur upplsingar um etta ms aili hafa samband vi mig.


17% 2006 hlutabrfasafni

Viskiptablai ba mig um a koma me tillgu a erlendu safni hlutabrfa rslok 2005. Hugmyndin var eitthva lei a slkt safn gfi fjrfestum hugmynd um mengi af hlutabrfum sem msir ailar markainum teldu vera vnlegt til rangurs a teknu tilliti til vxtunar og httu.

g valdi 12 hlutabrf. Af eim eru 10 enn skr markai en tv voru keypt af fjrfestum sem san afskru au. Brfin safninu voru:

JPM bank

Citigroup bank

Wal-mart

Home Depot

Merck

Pfizer

Microsoft

Nokia

Amazon

Apple

Opera

Dell

Tv sasttldu flgin var kippt af markai, en sjlfur stofnandi Dell, Michael Dell, leiddi yfirtkuna Dell. Veri var um a bil helming ess vers sem a var egar g valdi a safni. Opera var afskr af markai en endurskr sem Otello. g finn ekki upplsingar um hvernig skipahlutfllin voru hj Opera og get v ekki tj mig um a.[i]

Ekki hafi g efni v a fjrfesta sjlfur essum brfum enda tti g eim tmapunkti von tvburum og framundan var v rin kostnaur vi a stkka heimili mitt. Vona g a einhver annar hafi gert a. vxtun safnsins hefur nefnilega veri vintralega g. g undanskil treikningum brfin sem voru afskr og einnig argreislur sem safni hefur veitt rlega, sem g myndi giska hefi veri kringum 1-2% rlega. vxtunin er reiknu bandarkjadollurum.

Hefi veri fjrfest safninu jfnum hlutfllum hefi veri a ra 10 brf sem hefu til dmis veri $100.000 viri hvert, ea samtals $1,0 milljnir. dag vri viri essa 10 brfa safns komi $6,3 milljnir. Svarar a til um a bil 17% rlegrar vxtunar. rleg vxtun S&P 500 hlutabrfavsitlunnar sama tmabili var 6%, sem lgu vaxtaumhverfi er sttanleg vxtun.

Af hverju hefur vxtunin veri svona g? Svari einskorast a strum hluta til vi tv flg, Amazon og Apple. etta voru tv flg sem fjrfestar hfu enn essum tmapunkti efasemdir um. a tti srstaklega vi um Amazon. g var undir tluverum hrifum af bkinni Good To Great eftir Jim Collins. Hann leggur mikla herslu a a fyrirtki urfi stugt a vera njungarskpun og taka httur. Amazon var eim tma a taka msar httur og fjlluu flestir fjlmilar um a sem ekki gekk upp hj fyrirtkinu en veittu v minni athygli hvaa ttir vru a tryggja fyrirtkinu yfirburi smslumarkai veraldarvefsins. San safni var birt sum Viskiptablasins hefur viri Amazon rmlega 32-faldast og Apple rmlega 16-faldast viri.

Lyfjafyrirtkin Pfizer og Merck hafa veitt okkalega vxtun tmabilinu. Citigroup var berskjalda gagnvart fjrmlakrsunni ri 2008 og eru brf ess dag einungis 15% af v viri sem au voru egar a safni var birt en JPM bankinn var hefur aftur mti hkka miki viri tmabilinu, enda er bankinn strur af afar gu teymi. Wal-mart hefur einnig veitt okkalega vxtun en Home Depot hefur aftur mti meira en rfaldast viri tmabilinu. g valdi einnig tvo fyrrum risa tknigeiranum safni, Microsoft og Nokia, me a huga a s neikvni sem enn rkti gar tknifyrirtkja vri verlg gengi eirra fyrirtkja og gott betur. Nokia hefur san nnast horfi af sjnarsviinu og hefur gengi ess skroppi enn meira saman og er n einungis um rijungur af v sem a var rsbyjun 2006. Gengi Microsoft hefur aftur mti meira en refaldast tmabilinu.

Hgt er a draga lrdm af essu. Hr eru nokkrir punktar.

Gengi safna (og vsitalna reynda lka) veltur oft fum fyrirtkjum. a sem getur virst vera rugg fjrfesting einum tmapunkti arf alls ekki a vera svo, Citigroup er gtis dmi um a en bankinn var eim tma sem safni var sett fram strsta fjrmlafyrirtki heims. Maur alltaf a dreifa httu. Mtsagnarkennt eins og a m virast felst oft v fjrfestingar a kvenu marki vaxtarfyrirtkjum, ekki bara a sem allir telja vera ruggar fjrfestingar. Hafandi sagt a, maur lka a fjrfesta leiinlegum fyrirtkjum, eins og til dmis Wal-mart. Gengi fyrirtkja sem hafa falli miki getur enn haldi fram a falla enn meira eins og sst gengi Nokia. Stundum rsarisar aftur upp afturlappirnar eins og gengi brfa Microsoft gefur vitnisbur um.Ekki er ng a kaupa eitt fyrirtki kvenum geira, JPM bankinn bjargai vxtun essa safns egar kom a fjrmlafyrirtkjum.

v m vi bta a til a n svipari markashttu og flestar vsitlur hlutabrfa arf einungis a kaupa 18-20 hlutabrf sem eru vel dreif hva varar atvinnugeirum.

MWM

[i] Ef einhver hefur upplsingar um etta ms aili hafa samband vi mig.


Frumvarp til laga um breytingu lgum um vexti og vertryggingu - Slm hugmynd

Nlega var lagt fram frumvarp um a hsnisliur yri tekinn t sem hluti af vsitlu neysluvers sem nota er almennt til a reikna uppfrslu hfustl vertryggra fasteignalna. g leggst gegn essu frumvarpi. Tel g a veri s me v afra vertrygg ln yfir afleiu sem tengist ekki nausynlega hsnisveri yfir kveinn tmabil. Ef einhver breyting eigi a eiga sr sta er hn s a einungis eigi a mia vertrygg ln vivsitlu hsnis. g hef sent nefndasvi Alingis umsgn mna, sem sj m a nean.

Efni: ingskjal 342 246. ml. Frumvarp til laga um breytingu lgum um vexti og vertryggingu

Lagt er til frumvarpinu a vertryggum lnum veri breytt me eim htti a hsnisliur veri tekinn t r vsitlunni sem hfustll lna er bundinn vi.

Mrg rk hnga a v a etta s slm tillaga. Eitt af v sem gagnrnt hefur veri varandi vertrygg ln til hsniskaupa er a au virka eins og afleia. Veri frumvarpi samykkt verur enn frekar hgt a gagnrna vertrygg ln eim forsendum. Ef eitthva er tti einungis hsnisliurinn a vera inni eirri vsitlu sem hfustll lna er bundinn vi.

Afleia vi hsniskaup

Einn af kostum vertryggra hsnislna eins og au eru tfr slandi dag er s a veri er a veita ln til kaupa hsni en lni fylgir almennu verlagi. Miki misvgi getur hins vegar veri milli almenns verlags og verlags hsnis.

Me nverandi fyrirkomulagi vertryggra lna fr flk ln fyrir hsi en greiir til baka samkvmt mlingum almennum kostnai vi framfrslu. Til skemmri tma (s tmi getur veri raunar tluvert langur) getur run almenns verlags og hsnisvers sveiflast me afar lkum htti, srstaklega landi eins og slandi ar sem a gengi slensku krnunnar getur magna sveiflur almenns verlags gfurlega.

Dmi um etta er fyrsti ratugur essarar aldar. Margir sem tku vertrygg ln til hsniskaupa upphafi tunda ratugarins fylgdust me, me bros vr, egar a viri hsnis eirra jkst langt umfram almenna verblgu fram til rsins 2007, sem geri a a verkum a mikil eignamyndun tti sr sta vegna essa misvgis. slenska krnan var stugt sterk 2007 tmabilinu sem ddi a innfluttar vrur lkkuu miki veri, sem geri a a verkum a neysluvsitalan hkkai tluvert minna en hsnisver. Eins og allir vita gekk etta misvgi til baka og gott betur kjlfar hrunsins. slenska krnan hrundi viri og ver innfluttum vrum hkkai v gfurlega. eir einstaklingar og fjlskyldur sem hfu fjrfest hsni su vertrygg ln sn rjka upp mean a viri fasteignar eirra fll sama tma.

Lkkun hsnisvers, jafn slm og hn var, hafi dempandi hrif neysluvsitluna v a hn hkkai minna en ella. Vertryggu lnin hefu me rum orum hkka enn meira hefi hsnisliurinn ekki veri hluti af vsitlunni. Hefi etta olli enn frekari bsefjum hj slenskum einstaklingum og fjlskyldum, og ngu slmt var standi .

husnaedi visitala

Heimild: jskr (vefur)

Einungis hsnisliur

Oft, egar veri er a tskra vertryggingu, er teki dmi um a maur fi kind a lni og a ri linu borgi maur kindina til baka auk vaxta v kindin hefur tmabilinu veitt kvena vxtun.

Me sama htti liggur beint vi a s vsitala sem hfustll hsnislna s bundin vi hsnisli.

Me slku fyrirkomulagi ber lntaki mun takmarkari httu vegna versveiflna. Er a vegna ess a lni hkkar (ea lkkar) mjg svipuum takti og undirliggjandi fasteign. Hefi slkt fyrirkomulag veri vi li ri 2008 hefi hfustll vertryggra fasteigna lna lkka um tplega 20% kjlfar hrunsins, egar slensk heimili urftu mest v a halda. Leirttingin hefi gerst sjlfkrafa gegnum vsitluna v a hfustll vertryggra lna hefi lkka sama takti og lkkun hsnisvers. Hlutfallsleg eignarmyndun almennings hsni snu hefi v haldist a mestu leyti breytt.

essi lei dregur einnig r lkum v a hkkandi ver fasteigna leii til enn frekari verhkkana. Algengt var a flki fyndist sem a vri a missa af einhverri lest egar a fasteignaver rauk upp runum 2004-2006, enda auveld eignamyndun allsrandi hj eim sem ttu fasteign. essi run rkti raunar einnig sasta ri. Ef hlutfall eigin fjr hsni breytist ltt vi hkkandi hsnisveri minnkar hvatinn hj flki a stkkva fasteign eirri tr a a s a missa af einhverri lest.

Me ofangreindum rkum leggst g v gegn v a frumvarpi ni fram a ganga.

Viringarfyllst,

Mr Wolfgang Mixa


Efnahagur og gengi hlutabrfa

Menn vsa oft vnta efnahagsrun egar fjalla er um lklega run hlutabrfa nstu daga, vikur og mnui. Su horfur jkvar er gjarnan bjartsni mrkuum og eru hkkanir gengi hlutabrfa oft skrar sambandi vi mikinn hagvxt.

Slkar skringar eru oft rttar, en stundum rangar. fyrsta lagi er afar erfitt a sp fyrir um efnahagsrun. svo a staan hverju tmabili s gtis mlikvari stuna nstu mnui (til dmis, ef a rkir efnahagsleg lg einverjum tmapunkti, er lklegt a slkt stand rki sex mnuum sar), er a langt fr v lklegt a s staa rki enn 12 mnuum sar, hva 24-36 mnuum sar. v hefur veri raunar veri haldi fram, meal annars ekktum sjsstjrum eins og Ken Fisher og Peter Lynch, a run gengi hlutabrfa endurspegli oft run efnahagslfsins 6-12 sar betur en nokkur annar mlikvari.

ru lagi getur efnahagsvxtur haft til skemmri tma neikv hrif gengi hlutabrfa (hrifin geta raunar veri neikv til lengri tma, meira um a sar). a er einmitt raunin essa daganna. Sasta fstudag, 2. febrar, voru tlur varandi atvinnu birtar Bandarkjunum. r sndu a bi er veri a skapa fleiri n strf Bandarkjunum en ur var tali og a s run s farin a hafa hrif launakjr, sem hkkuu um 2,9% milli ra. a var tluvert meira en sp var og er hkkun launa til a mynda tluvert hrri en nverandi verblga, sem margir ttast a smitist veri jnustu og vrum nstu misserum.

Meiri eftirspurn, meiri framleisla, hrra vaxtastig

Aukin framleisla og hkkandi launakjr auka rsting aukinni verblgu, sem er helsti hrifavaldurinn varandi vaxtastig. Slk run veitir selabnkum tilefni til a hkka strivexti til a koma veg fyrir ofhitnun efnahagnum.

ar sem a viri hlutabrfa er nviring framtarhagnai brfa hefur hkkandi vaxtastig mikil hrif vermati eirra. etta srstaklega vi egar a vaxtastig er tiltlulega lgt, eins og staan er dag. stan er s a veri er a vermeta framtartekjur flaga me tilliti afvxtunar hagnai framtar og er vaxtastig grunnur a slkum treikningum. Til dmis, su framtartekjur $100 eftir 5 r er nviri eirra tekna mia vi 3% vxtunarkrfu $86,3 en hkki krafan upp 4% er nviri komi niur $82,2, ea um 5% lgra. Munurinn eykst enn frekar lengra framtina annig a hver prsentu breyting vxtunarkrfu vaxtaumhverfi ar sem a vaxtastig er undir 5% getur auveldlega hreyft viri hlutabrfa um 20-25%, burts fr framtartekjum.

Hkkun vaxta hefur einnig hrif rekstrarniurstu fyrirtkja ar sem a vaxtakostnaur eykst, sem dregur r hagnai eirra. hrifin eru mismunandi eftir v hvernig fyrirtkin eru fjrmgnu.

Hkkun vaxta lkkun viri hlutabrfa

Margir hafa bent a hkkun hlutabrfa Bandarkjunum og raunar flestum stum heiminum san 2008 hlyti af enda einhverjum tmapunkti. S tmapunktur a slkt komi daginn er hjkvmilegur. Hins vegar hefur lgt vaxtastig sustu rin sur dregi fjrfesta skuldabrf. Hv tti einhver a selja hlutabrf sem mia vi viri eirra og hagna hafa veitt 3-5% vxtun egar a vxtunarkrafa skuldabrfa hefur veri kringum 1-3%?

N egar a vxtunarkrafa skuldabrfa hefur hkka undanfarnar vikur, srstaklega sustu daga, hafa vermatslkn greiningaraila nnast sjlfkrafa lkka vermt hlutabrfa vegna hrri vxtunarkrfu sem ger eru til eirra(vegna vntinga um a vaxtastig hkki). svo a vaxtastig s enn afar lgt sgulegu samhengi, sjaldan veri lgra, m segja a n su fjrfestar sur vissir um a hi lga vaxtastig haldist breytt nstu rin. Skuldabrfamarkaurinn Bandarkjunum snir klrlega a vihorf margra fjrfesta eim markai eru a breytast essa daganna.

v hafa betri efnahagshorfur neikv hrif gengi hlutabrfa til skemmri tma. Aukist hagvxtur enn meira en gert er r fyrir m gera r fyrir tluverri niursveiflu gengi hlutabrfa, ekki af v a au voru nausynlega grflega ofmetin heldur vegna ess a uppsveifla efnahagslfinu getur, undarlegt sem a m vera, haft neikv hrif gengi hlutabrfa.

MWM


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband