Bloggfęrslur mįnašarins, jślķ 2014

Bóla ķ umręšu um bólumyndun

Hagstofan birti um daginn hagspį žar sem fjallaš er mešal annars um hugsanlega bólumyndun į fjįrmįlamarkaši Ķslands vegna gjaldeyrishafta. Ķ skżrslunni stendur oršrétt:

Mikil hękkun hlutabréfa skrįšra félaga og umframeftirspurn ķ hlutafjįrśtbošum aš undanförnu hefur leitt til vangaveltna um hvort bólumyndun, ž.e.a.s. hękkun umfram undirliggjandi veršmęti, sé aš eiga sér staš į hlutabreĢfamarkaši. Gjaldeyrishöftin og mikiš magn peninga ķ hagkerfinu skapa įkvešna samkeppni um žį fįu fjįrfestingarkosti sem ķ boši eru į markaši sem kemur aš öllum lķkindum fram ķ hęrra verši žeirra eigna sem bjóšast. 

Žó svo aš žaš komi fram aš veriš sé aš vķsa ķ vangaveltna įn žess žó aš vķsa ķ neinar žį viršist skżrsluhöfundur telja aš bóluįhrif séu nś žegar rķkjandi į ķslenskum hlutabréfamarkaši. Nokkrum sķšum framar i skżrslunni er fjallaš um žróun fasteignaveršs en žar er ekki fjallaš um aš hugsanlega bólumyndun sé rķkjandi.

Fréttamišlar hafa fjallaš töluvert um žetta. Žorbjörn Žóršarson skrifar grein i Fréttablašinu sem nefnist Bóluįhrif į hlutabréfamarkaši gętu smitast yfir į fasteignamarkaš. Skošun Hagstofunnar kemur žar skżrlega ķ ljós. Ķ inngangi greinarinnar stendur:

Fagstjóri rannsókna hjį Hagstofunni segir aš vegna gjaldeyrishaftanna gętu bóluįhrif sem nś sjįst į innlendum hlutabréfamarkaši mögulega smitast yfir į ķbśšamarkaši.

Hér er fullyrt aš bóluįhrif sjįist į ķslenskum hlutabréfamarkaši. Um tķma var tilefni aš hafa įhyggjur af žvķ žegar aš śtboš Eimskips og Vodafone įttu sér staš. Sķšan žį hefur afkoma Eimskips almennt valdiš vonbrigšum og endurspeglar gengi félagsins žaš. Vodafone virtist į žeim tķma vera allt of hįtt metiš mišaš viš hagnašartölur en sķšan žį hefur hagnašur fyrirtękisins veriš aš aukast og er gengi bréfa félagsins į svipušum slóšum og śtbošsgengiš var (žaš er reyndar enn ašeins hęrra hjį Eimskip en žaš var ķ śtbošinu en žaš hefur lękkaš um tęplega 20% frį žvķ sem žaš fór hęst ķ).

Ef kennitölur skrįšra félaga ķ Kauphöllinni eru skošašar ķ dag kemur hins vegar ķ ljós aš žęr eru einfaldlega ķ kringum sögulegum stęršum į erlendum mörkušum. Markašsvirši tryggingarfélaganna žriggja umfram innra virši efnahagsreikninga žeirra (gjarnan nefnt I/V hlutfall eša į ensku Price-to-Book) er til aš mynda um žaš bil 1,4. Žaš er rétt rśmlega mešaltal erlendra hlutfalla hjį tryggingarfélögum en į sama tķma veršur aš lķta til žess aš žaš er enn tiltölulega lįgt ķ dag žvķ aš enn eru töluveršar efasemdir um skrįš virši ķ bókum sumra félaga. Virši hlutabréfa finnska tryggingarfélagsins Sampo Group, sem margir Ķslendingar minnast vegna 20% eignarhlutar Exista hf. ķ félaginu įrin 2007-2008, endurspeglar i dag til aš mynda V/I hlutfall sem nemur nęstum žvi 1,9.

Sé markašsvirši hlutabréfa boriš saman viš hagnaš félaganna, gjarnan nefnt V/H hlutfalliš eša į ensku Price-Earnings, sést aš žaš tekur um žaš bil 15 įr mišaš viš nśverandi hagnaš aš safna ķ nśverandi markašsvirši bréfanna (V/H hlutfalliš er meš öšrum oršum 15). Žaš mį žvķ segja aš rśmlega 6% įvöxtunarkrafa (100 deilt meš 15) sé gerš til ķslenskra hlutabréfa mišaš viš nśverandi hagnašartölur. Sé litiš til įvöxtunarkröfu ķslenskra rķkistryggšra skuldabréfa er įvöxtunarkrafan svipuš. Bįšar stęršir, ž.e. į ķslenskum hlutabréfamarkaši og skuldabréfamarkaši eru raunar ķ takti viš söguleg mešaltöl į bandarķskum hlutabréfa- og skuldabréfamarkaši. Hęgt vęri aš koma meš rök um aš įvöxtunarkrafan ętti aš vera hęrri vegna žess įhęttuįlags sem lįnshęfisfyrirtęki veita ķslensku efnahagsumhverfi. Allt tal um bólu į ķslenskum fjįrmįlamarkaši eru hins vegar langsóttar.

Žetta breytist aušvitaš ef hagnašartölur skrįšra félaga dragast saman. Žar sem um er aš ręša nż félög ķ flestum tilvikum (sömu nöfn en endurskipulögš frį fjįrhagslegum grunni) er erfitt aš meta hversu raunhęfur hagnašurinn er. Hingaš til hafa hagnašartölur žó ekki veitt įstęšu til aš ętla aš hagnašur sé óraunhęfur. Slök afkoma tryggingarfélaganna af reglulegri starfsemi sinni, ž.e. įn tillits til afkomu fjįrfestinga žeirra, hefur til aš mynda leitt til lękkunar į gengi hlutabréfa žeirra. Hér er hlutabréfamarkašurinn aš bregšast meš augljósum hętti viš afkomutölum sem hafa valdiš vonbrigšum. Žaš getur vart talist vera merki um bólu. Aš sama skapi kemur gengi hlutabréfa félaga sem sżna afkomu umfram vęntingar aš hękka ķ virši. Dęmi um slķkt er aš į sama tķma og gengi tryggingarfélaga hefur veriš aš lękka hefur afkoma Össurar hf. veriš umfram vęntingum og hefur gengi félagsins hękkaš ķ takti viš vęntingar um betri afkomu ķ framtķšinni. 

Sķšar ķ vištalinu spyr Žorbjörn: Er hęgt aš segja aš hękkanir raunveršs ķbśša į höfušborgarsvęšinu séu óešlilega miklar? 

Marinó Melsted, fagstjóri rannsókna og spįa hjį Hagstofunni svarar: „Žaš er kannski of snemmt aš dęma um žaš. Eins og žś segir žį hefur raunhękkunin veriš tiltölulega hófleg, en žetta er aš fara af staš nśna. Žaš er hins vegar of snemmt aš segja aš žetta sé bólumyndun. Žaš gęti gerst sķšar." 

Žetta er ķ takti viš žaš sem Marinó segir i vištali viš Morgunblašiš, sem Višskiptablašiš vķsar ķ: "Skilyrši gętu veriš aš skapast fyrir töluveršri bólumyndun į eignamarkaši og slķk bólumyndun gęti smitast śt į ķbśšamarkaš verši fjįrmagnshöftin ekki afnumin."

Nś minnist ég žess ekki aš nokkur manneskja hafi tališ aš fasteignaverš hafi veriš óešlilega lįgt ķ upphafi žessarar aldar. Raunvirši fasteigna ķ dag er žó vel rśmlega 50% hęrra en žaš var žį. Fermeter sem kostaši meš öšrum oršum 100 krónur ķ upphafi aldarinnar kostar nś aš raunvirši rśmlega 150 krónur. Hér munar miklu. Hugsanlegar ešlilegar skżringar eru aš raungengi ķslensku krónunnar er nś veikara en žaš var fram aš įrinu 2001 (žaš įr veiktist ķslenska krónan tķmabundiš mikiš) en önnur nęrtękari skżring er aš raunvextir hśsnęšislįna eru nś töluvert lęgri sem gerir hśsnęšiskaup višrįšanlegri sem ętti aš einhverju leyti aš endurspeglast ķ hęrra hśsnęšisverši. Sjįlfur tel ég aš ofangreind rök dugi skammt til aš śtskżra hęrra raunvirši fasteigna ķ dag. Hśsnęšisverš hefur reyndar ekki lękkaš nišur ķ raunvirši fasteigna ķ upphafi aldarinnar žrįtt fyrir hinn mikla samdrįtt ķ hruninu. Ljóst er žó aš sé bóla nś rķkjandi į fasteignamarkaši žį er hśn ekki nęstum žvķ eins augljós og hśn var įriš 2007, žegar aš hśn blasti viš. Žaš er žó aušveldlega hęgt aš koma meš įgęt rök fyrir žvķ aš fasteignabóla sé nś žegar rķkjandi (sjį t.d. grein eftir Ólaf Margeirsson) og, eins og gefiš er til kynna ķ skżrslu Hagstofunnar, er fasteignaverš ķ sumum hverfum oršiš afar hįtt sökum stašsetningar.

Ķ kjölfar hrunsins hefur veriš lenska aš fjalla um bólumyndun į fjįrmįlamarkaši. Sjįlfssagt vilja margir vera forspįir ķ žeim efnum, sérstaklega ķ ljósi žess aš tękifęri žessarar kynslóšar rann flestum śr greipum įrin 2005-2008. Sś umręša hefur žó almennt veriš reist į veikum grunni. Lękki gengi hlutabréfa og skuldabréfa žį veršur žaš vegna nżrra upplżsingar um afkomu og stöšu fyrirtękja (og rķkis), ekki af žvķ aš fjįrfestar hafi augljóslega veriš veriš helteknir af óraunhęfum vęntingum i framtķšinni. 

MWM 

http://www.statice.is/lisalib/getfile.aspx?ItemID=16764 

http://www.vb.is/frettir/107184/

http://www.visir.is/boluahrif-a-hlutabrefamarkadi-gaetu-smitast-yfir-a-fasteignamarkad/article/2014140709349 

http://blog.pressan.is/olafurm/2014/06/19/bolan-a-husnaedismarkadi/ 


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband