Bloggfćrslur mánađarins, maí 2016

Hrun, hrun, hrun og meira hrun

Ţađ finnst ef til vill mörgum ađ veriđ sé ađ bera í bakkafullan lćkinn ađ fjalla um ađkomu ţýska bankans Hauck & Auf­hauser ađ kaupum á hlut ríkisins í Búnađarbanka Íslands áriđ 2003. Búiđ sé ađ fjalla um hruniđ svo mikiđ ađ vart verđi meira sagt.

Ég er á öndveđri skođun. Stór hluti ţeirra rannsókna og skrifa hafa ađ miklu leyti einblínt á ákveđna ţćtti sem fjölmiđlar hafa auđveldlega náđ ađ skýra frá. Ađrir ţćttir hafa drukknađ í umfangsmiklum skýrslum sem hafa ađ mínu mati veriđ í sumum tilvikum illa dregnar saman. Síđan hafa sum atriđi hreinlega ekki komiđ upp á yfirborđiđ ţó svo ađ ţau hafi komiđ skýrt fram í skýrslum.

Ţessi skođun mín byggist ađ sumu leyti á rannsóknarvinnu minni og skrifum í tengslum viđ störf mín hjá Rannsóknarnefnd Alţingis varđandi sparisjóđina. Ţar hafđi ég yfirumsjón međ rannsóknum á fjárfestingum sparisjóđanna og ţátt ţeirra í risi og falli sparisjóđanna. Eitt af ţví sem ţar kemur fram og er sláandi er eignarhald sparisjóđanna.

Rannsókn á fjárfestingum sparisjóđanna einblíndi fyrst og fremst á eignarhlut sparisjóđanna í einu félagi, Exista. Exista var fjárfestingarfélag sem var oft líkt viđ Berkshire Hathaway sem stýrt er af besta fjárfesti heimssögunnar, Warren Buffett. Sannleikurinn var ekki nálćgt ţví. Exista fjárfesti í nokkrum félögum og komu ţar helst til sögunnar helstu eigendur ţeirra, Kaupţing banki og Bakkavör. Síđar fjárfesti Exista í Sampo Group og Storebrand, hvort tveggja félög sem tengdust Kaupţingi. Exista átti örfáar eignir og var stöđugt afar gírađ, međ um ţađ bil helming eigna sinna fjármagnađ međ lánum. Ţađ ţýddi ađ hagnađur félagsins var mikill ţegar ađ vel gekk en sú áhćtta var stöđugt fyrir hendi ađ ef markađsvirđi ţeirra örfáu eigna félagsins myndi falla ţá yrđi ţađ fljótlega verđlaust.

Ţegar ađ vel gekk högnuđust sparisjóđirnir vel vegna eignarhluta síns í félaginu. Fram kemur á síđu 289 í 10. kafla skýrslunnar á mynd 9 ađ eignarhlutur alls sparisjóđakerfis Íslands beint og óbeint í Exista í árslok 2006 var 57% af eigiđ fé sparisjóđanna. Ţetta er ekki stafsetningarvilla; 57% alls eigin fjár sparisjóđanna var bundiđ í einu félagi sem átti örfáa eignarhluti í skráđum fyrirtćkjum og var fjármagnađ međ lánveitingum ađ stórum hluta. Ţetta hlutfall féll niđur í 28% í árslok 2007 og voru ađallega tvćr ástćđur fyrir ţví. Hvorug ţeirra er jákvćđ, en ég geri ekki skil á ţeim í ţessum stutta pistli.

sp exista

Ţetta er einungis eitt dćmi af mörgum sem ég veit af um ţađ hversu margt var í ólagi í íslensku bankakerfinu árin fyrir hrun. Dćmum sem ćttu heima á spjöldum sögunnar en hafa drukknađ í umrćđu um margt annađ tengt hruninu. Ég skrifa meira um ţau seinna.

MWM


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband