Bloggfrslur mnaarins, jn 2012

SpKef - vivrunarljs

Sparisjur Keflavkur (SpKef) birti tboslsingu hausti 2007, yfirfarin og stafest af Fjrmlaeftirlitinu. Fram kemur fyrstu su samantektarinnar eftirfarandi: Fjrfestum er rlagt a kynna sr af kostgfni efni lsingarinnar sem og fylgiskjl me henni.

su 7 samantektar kemur fram rekstrarreikningi a gengishagnaur var rin 2003-2006 drifkraftur hagnaar. Reyndar er nokku ljst a vivarandi tap var reglulegri starfsemi sjsins v a framlag afskriftarreikning lna var htt, srstaklega ljsi ess hversu mikill uppgangur var slensku efnahagslfi eim tma (hgt er a deila um raunveruleika ess dag en a er nnur saga). etta var flugur drifkraftur; eigi f sjsins hafi vaxi r 1,8 milljara lok rs 2002 rma14 milljara sumari 2007. Exista var stuttu mli drifkrafturinn.

Exista

kaflanum httuttir kemur fram undir linum Hlutabrf a heildaraeign SpKef 30.6.2007 skrum hlutabrfum var rmlega 5 milljarar. Af eim voru 3,5 milljarar Exista. Auk ess tti SpKef um fjrungshlut Kistu fjrfestingarflagi sem tti tplegan 9% hlut Exista. Beinn og beinn hlutur SpKef Exista var v rmlega 12 milljarar.Orrtt stendur skrslunni: v er ljst a veruleg htta er bundin essu eina flagi. a voru or a snnu.

Eigi f sjsins lok rs 2006 var rtt rmlega 9 milljarar. v var eignarhluturinn essu eina flagi orinn um 30% hrri en allt eigi f sjsins aeins 6 mnuum sar, toppi "2007". Eigi f SpKef 30.6.2007 var ori rmir 14 milljarar og v var tplega 90% af eiginfjrstuli sjsins bundi einu eignarhaldsflagi og afgangurinn (hr um bil) nnur hlutabrf. Near kemur fram a nst strsta skra eignin, Icebank, vri me skr bkfrt vermti upp 2 milljara en um helmingur eigin fjr ess banka voru hlutabrf Exista.

a er alvita hversu veikum grunni Exista var. Lklegast tta sig fir hversu httumiki flagi var jafnvel essum tmapunkti egar a tboslsingin var ger hausti 2007. Samkvmt greiningu Exista sem greiningardeild Kaupings vann sama mnu og tboslsing SpKef var gefin t, 9/2007, kemur fram a 73% heildareigna Exista voru 2 flgum, Kaupingi og finnska tryggingarflaginu Sampo. nnur 11% eigna voru Bakkavr, sem ir a85% eigna flagsins voru bundin 3 flgum. Bkfrt eiginfjrhlutfalli var lgt; aeins 43% upphafi rs 2007 en komi niur fyrir 30% lok rsins. Sigurur Mr Jnsson bendir grein Viskiptablainu ri 2009 a slkt eiginfjrhlutfall gti veri elilegt hj fyrirtkjum sem framleia alvru vrur, srstaklega neytendavrur sem veita tiltlulega reglulegar tekjur. Fjrfestingarflag byggt slkri grun er hins vegar afar nmt fyrir verhjnun hlutabrfamrkuum og raun einungis tmaspursml hvenr slkt flag yri einhverntmann gjaldrota. Raunveruleikinn varandi eiginfjrstu Exista var enn verri og fjalla g sar um a.

Gengi brfa Exista var auk ess ofmeti. Mia vi sambrileg snsk eignarhaldsflg ( me almennilegan eiginfjrgrunn) m segja a gengi Exista hafi veri tvfalt raunviris ess. Fram kemur su 6 ofangreindri skrslu a markasviri flagsins hafi veri 1,6 af innra viri ess, sambrileg snsk eignarhaldsflg eru almennt metin me stuul kringum 0,8. g held a eignarhaldsflg vestrnum hlutabrfamrkuum hafi ekki veri jafn grflega ofmetin san 3. ratugnum Bandarkjunum undanfara Kreppunnar miklu.

Afskriftir

Fram kemur su 7 tboslsingu Hlutfall afskrifta af tlnum, sem dregi er sjnrnt saman mynd 9. Afskriftarreikningur sem hlutfall lna er aldrei lgra en 1,85% tmabilinu 2002-2006. Staan virist vera a lagast ri 2006 v a talan lkkar r 2,06% niur 1,87%. etta segir ekki alla sguna. Bera arf saman framlag afskriftarreikning tlna vi tmabil fortinni til a raunhft vimi s til staar. etta tti srstaklega vi SpKef ar sem a tlnavxtur sparisjsins var a mealtali tplega 23% rlega tmabilinu; v er veri a bera saman epli og appelsnur egar liti er til afskriftarreikning sem hlutfall af tlnum egar a str tlna stkkar jafnt rt og raun bar vitni.

Ef maur gefur sr a a taki 4 r a mealtali fr upphaflegri lnveitingu fram a nausyn afskrifta a bera saman tln ri 2002 vi afskriftarrf, a er framlag afskriftarreikning tlna, ri 2006. Framlag afskriftarreikning tlna jkst jafnvel enn hraar en vxtur tlna tmabilinu, var 139 milljnir ri 2002 en var komi 384 milljnir ri 2006. Mia vi framlag rsins 2006 bori saman vi efnahagsreikning tlna 2002, sem var rmlega 15 milljarar, var veri a afskrifa 2,5% af tlnum sjsins einu af mestu gristmabilum ( a minnsta yfirborinu) slandssgunnar. a er mgulegt a reka venjulegan banka me hagnai me slkt afskriftarhlutfall.Augljst var a s prsenta myndi stkka verulega egar a samdrttur efnahagslfinu tti sr sta.

Undirstaa lna

Eins og fram kom a ofan var vxtur tlna grarlegur tmabilinu, enda stkkai tlnareikningur SpKef r rmum 15 milljara 34 milljara rin 2002-2006. Undirstaa essara lnveitinga var ekki aukning eiginfjrgrunni sjsins vegna venjulegs rekstrar, enda sjurinn rekinn dags daglega me tapi, heldur vegna gengishagnaar Exista brfum sem voru grflega ofmetin og verulega httusm. a urfti v ekki anna til en elilega lkkun gengi brfa Exista ogniursveiflu hlutabrfamrkuum, sem sr reglulega sta,til a SpKef yri ekki lengur gjaldgeng bankastofnun vegna ess a hlutfall eiginfjrgrunns til mts vi tln yri of lgt lgum samkvmt. annig var staan orin jafnvel ur en lokakafli Hrunsins tti sr sta.

Nearlega fyrstu su samantektar stendur: Fjrfesting stofnfjrbrfum er eli snu httufjrfesting og eru fjrfestar hvattir til a kynna sr vel httu sem er samfara eignarhaldi slkum brfum. g held a fir hafi gert slkt.

MWM

Hr eru nnur skrif varandi Sparisj Svarfdla og Exista svipuum ntum, SpKef var ekki srtkt dmi varandi Exista og innbyggri httu vi a byggja efnahag nr eingngu slkum hlutabrfum - http://mixa.blog.is/blog/mixa/entry/896746/

Fyrir sem hafa huga er hr sl a skrslu um Exista sem fjalla er um essari grein.g mlimeal annarsme sur 3-8ar sem a greinarhfundar f t viri flagsins me v a "changing the current market value to potential market value, using Kaupthings or mean consensus estimates". etta er verugt kennsluefni fyrir framtarbekki sgu fjrmlafrinnar. run eigin fjr hlutfall flagsins sst su 12. Titillinn Right place, waiting for the right time er hugaverur - http://www.slideshare.net/marmixa/exista-right-place-waiting-for-the-right-time


Vertrygg vertrygg ln

Einn af eim kostum sem gjarnan eru nefndir varandi vertrygg ln er a vextirnir su aeins greiddir niur en vi btist verblgulagi ofan lnin. etta gerir a a verkum a lengi vel er lti greitt af lnunum og au hkka jafnvel krnum tali (etta fer eftir tegund lns og hversu fljtt a er greitt niur). Svari vi essu er (ea var) vertrygg ln. Almennt greiir flk vaxtagreislur strax af lnunum og san eru au greidd smm saman niur (OK, a er hgt a setja vertrygg ln upp me jafngreislum, slkt er almennt ekki gert).

N ber svo vi a vextir vertryggum lnum eru a hkka vegna ess a Selabanki slands sr sig kninn til a hkka vexti. Af hverju telur Selabanki slands a a urfi a hkka vexti? Svari er af v a verblgan er svo h. etta eru reyndar ekki n sannindi, nafnvaxtastig og verblga helst almennt hendur, raunvxtun breytist sur. Til lengri tma er munurinn vertryggum og vertryggum lnum ltill og raunar segir bi sagan og frin a vertrygg ln veiti lntkum verri kjr en eir f mti minni skell vegna vissu um verblgu (jafnvel etta vart vi slandi v a vertrygg ln hr eru a mestu leyti breytileg, "fstu" vextirnir eru fastir takmarkaan tma, aukning verblgu fer v fljtt vertryggan vaxtakostna).

Vaxtaak

Til a bregast vi essari vaxtahkkun hefur slandsbanki kvei a bja viskiptavinum snum a sem bankinn kallar Vaxtagreisluak. a er annig a viskiptavinir geta kvei a jafna t greislukostna af lnum snum ef vaxtastig landinu hkkar. Fari eir til dmis 10% af 10M krna lni getur vikomandi kvei a hann borgi "aeins" 800.000 krnur vaxtakostna og velti hinum 200.000 krnum ofan hfustlinn.

a er fnt sjlfu sr a bja viskiptavinum snum valmguleika (eir geta vali hvort eir kjsi a taka tt essu og hversu miki eir kjsa a greia vexti, a lgmarki 7,5% - dminu a ofan er til dmis ekki hgt a greia minna en 750.000 vaxtakostna og eru 250.000 af vibtargjldum tt undan sr). etta leiir hugann a v hvort a ekki s einfaldlega komin nnur og jafnvel verri tgfa af vertryggum lnum.

Str kostur vi vertrygg ln er a au veita stjrnvldum lti ahald vi a halda verblgu niri, til dmis me v a rast strframkvmdir uppgangstmum, veita bnkum lausan tauminn vi a prenta peninga ea samykkja launahkkanir sem fara umfljanlega t verlagi. Slkt kallar hrra vaxtastig en flk tekur lti eftir slku me vertryggu lnin v a afborgun lna breytist lti og slmar afleiingar eru raun tt undan sr. etta er aftur mti kostur vi vertryggu lnin; flk finnur rkilega fyrir hkkun vaxtastigs rtt eins og um vri a ra hkkun leigu hsnis (sem ln til hsniskaupa eru beinum skilningi).

v tel g etta Vaxtaak slandsbanka vera afleita hugmynd. Fura g mig v a allir bankarnir hafi einfaldlega ekki boi einungis upp blndu af vertryggum og vertryggum lnum. Sjlfur tel g a aeins tti a vera boi blanda af vertryggum og vertryggum lnum kvenum hlutfllum eins og til dmis 30/70%, 50/50% og 70/30%. annig getur viskiptavinur kvei hversu nmur ln hans eru gagnvart vaxtastigi landinu, sem getur bi hkka og lkka.

Plstur, ekki lausn

Einhverra hluta vegna virast allir bankar samykkja forn sannindi a rttast s a dreifa httu egar kemur a fjrfestingum flks en egar kemur a lntkum flks virist slkt ekki vera fyrir hendi. sta ess er gripi til meala sem minnka srsaukann en taka ekki vandanum.

MWM

ps. hr er hlekkur a vitali Speglinum 12.6 varandi etta ml - www.ruv.is/frett/spegillinn/blondud-lan


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband