Endurminningar verbrfagutta - The Manic Millennium - Margbou endalok 1

a eru 10 r san a fjrmlakerfi heimsins hrundi. etta tmabil hafi grarlega mikil hrif mig sem og marga slendinga. Munurinn milli mn og flestra er a g hafi haft hyggjur af v a illa fri tluveran tma. g bjst ekki vi a allt fjrmlakerfi slands myndi hrynja en g bjst vi miklu hruni. Str sta ess var s a g hafi lesi miki varandi sgu fjrmlahruna rin ur. g sagi konu minni ri 2005 a a vri skelfilegt hversu mrg teikn vru lofti sem svipuu til alls ess sem g las varandi sgulegar fjrmlablur. eim tma var g mastersnmi H og var g egar binn a kvea a lokaritger mn yri um hruni slandi. g fkk meiri efnivi en g bjst vi.

a skal jtast a sumari 2007 var g farinn a setja spurningarmerkivarandi hyggjur mnar. Hagnaur bankanna var svo mikill a kannski hafi g bara rangt fyrir mr.

S skoun breytistskjtt sla rs 2007. Margt af v sem g s a vri gangi gaf vsbendingar um a afar lti yrfti a eiga sr sta til a fjrmlakerfi slands lenti miklum rengingum. Mr er a afar minnissttt egar g flutti fyrirlestur varandi fjrmlalfi slandi fyrir vini mna Rtarklbbnum Straumi Hafnarfiri rtt fyrir jlin ri 2007. Fyrirlesturinn tti a vera lttum ntum varandi fjrmlalfslands en ur en g vissi af var g binn a sp eldi og brennistein nstu mnuina. Agndofa vinir mnir vissu vart hva vri gangi og hldu vntanlega margir a g vri ekki me llum mjalla.

Eitt af helstu einkennum bla er nefnilega a fir vara vihttuna eim tmum. eir sem gera slkt fara a lta t fyrir a vera strkurinn sem kallai lfur og a er ekki gaman. Hi sama tti vi um mig en Rtar kynningin var eiginlega hlfgert slys af minni hlfu; g hreinlega komst ham. Sustu 10 r hafa margir vara vi a bla vri a myndast. Sjlfur fer g ekki a hafa miklar hyggjur af slku fyrr en a fir vari vi slku. Sagan segir a slkt gti fari a gerast eftir 10 r.

g tlaieitt sinn a skrifa nokkurs konar viminningar um upplifun mna varandi tmabili fyrir hruninu. Almennt hef g frilegum greinum skilgreint a sem The Manic Millennium. S tlun hefur breyst a kvenu leyti. farvatninu er bk er fjallar um msa tti sem hafa ekki komi fram varandi undanfara hrunsins. A mnu mati hefur mislegt aldrei komi almennilega fram, rtt fyrir ykka doranta sem fjlluu um allt milli himins og jarar en voru meira skrslur frekar en greiningar. Bkin mun tvinna saman tti sem mr finnst a vanti illilega til a flk tti sig virkilega v hva tti sr sta og einnig upplifun mna af essu tmabili.

Hr a nean hefst hluti bkarinnar ar sem a g hef skrsett mna upplifunaf tmabilinu sem hfst fyrir ratug san. Sumt af v er afar persnulegt. g bti san vi nstu dgumnstuskrif samrmi vi tmarina sem tti sr sta fyrir 10 rum san. Rtt er a taka a fram a etta er ekki nausynlega endanleg tgfa af essum hluta bkarinnar. Sum nfn flks eru breytt en sumum tilvikum er augljst um hverja s a ra.

MWM

Margbou endalok

Laugardagurinn 13. september 2008 verur alltaf ruvsi en flestir arir dagar. Mir mn hafi eftir miklar fortlur loksins lti til leiast a skr sig fengismefer. Hn hafi fylgt krasta snum til grafar nokkrum dgum ur og var v sjlfsagt mevitu um a hn vri gri lei me a fara smu lei ef ekki yri gripi taumanna. Hn ba mig a skutla sr inn Vog og bau vinkona mn fram asto sna me v a koma me mr svo vi vrum a fara snemma laugardagsmorgni.

a rkti undarleg gn egar vi komum. Hn magnaist egar vi hringdum dyrabjlluna og ekki var svara Eftir a hafa bari glugga og hur framhli hssins kvum vi a athuga mli fyrir aftan hs. Hvorugt okkar sagi or en vi hugsum hi sama. a er rifa glugganum svefnherberginu, g prla inn um hann og hleypi vinkonu minni inn. Hn fer undan mr tt a eldhsinu en g fer a leita vinnuherbergi vi hli svefnherbergsins. Nokkrum andartkum sar segir hn Mr me tni sem segir mr a verstu hugsanir okkar reyndust vera rttar. Mir mn var ltin.

a sem g vissi ekki var a sama tma var upphaf ess sem kerfis sem g (samt auvita mrgum rum) hafi lagt meira en ratug a byggja upp ann mund a hrynja. Langt ferli sem a lokum leiddi til falls Lehman Brothers var a magnast hratt New York essa smu helgi. Margir hfu nokkurn tma vita hva stefndi en ekki vilja horfast augu vi hi augljsa.

Mnudaginn eftir mtti g vinnuna. Samstarfsflk mitt tti elilega erfitt me a skilja af hverju g vri svinu. Forstjrinn, Ari, dr mig fund til a segja mr a a vri lagi a g tki mr nokkra daga fr. g benti honum a standi vri a slmt a vivera mn vri nausynleg. Einhverra hluta vegna taldi g a nrvera mn gti skipt einhverju mli.Ari horfi mig svolitla stund og sagi svo a hann skildi engu a sur vel ef g kysi a taka mr fr einhverja daga; g yrfti ekki a tala srstaklega vi hann, eitt smtal vi starfsmannastjrann og mli vri afgreitt.

Undarlegast var a segja flki fr frfalli mmmu og fst vi a koma dnartilkynningum til skila samhlia v a vinna a halda bankanum floti. a var undarlegt a hugsa til ess a Sparisjabanki slands, sem nlega var endurskrur Icebank takti vi almenna trs bankanna enslu runum, sti vlkum brauftum, hafandi veri sto og stytta sparisjanna yfir tvo ratugi.

Slmt stand verur verra

En standi fjrmlamrkuum heldur fram a versna og miri vikunni kemur anna fall. Fall bandarska fjrfestingabankans Lehman Brothers hefur vtkari hrif fjrmlamarkai en flestum rai fyrir og elilega versnar standi enn frekar millibankamrkuum. sland fer ekki varhluta af essari run. ll skuldsett fyrirtki eru komin enn meiri vandri. Cash is King (sl. peningar eru kngurinn) hljmar allstaar en hafi ekki skipt svo miklu mli ratugum saman. Vi Hallgerur, sem vann me mr millibankaborinu, hfum miklar hyggjur af essu og furum okkur v a veri vri a framlengja vxla hj fyrirtkjum aftur og aftur, oft hj fyrirtkjum sem vi tldum einsnt vru gjaldrota. Vi ttum bgt me a skilja etta og vildum vita hvernig var pottinn bi. Vi bijum v Marks um a hitta okkur daginn eftir til a ra etta ml.

Eins og vanalega egar a veri var a halda fundi um vikvm ml er fari herbergi ar sem Chesterfield sfarnir eru. Hvar annars staar er hgt a vla um vikvm fjrml! a var frbrlega skipulagt, eins og sambland af stofuherbergi og fundarherbergi vinnusta. Vi komum okkur vel fyrir og vi Hallgerur lsum yfir hyggjum og furu yfir v a veri vri a endurlna fyrirtkjum sem virast hafa litla mguleika a geta endurgreitt okkur sar meir. Vri ekki nr a bjarga hag Icebank og krefjast endurgreislu lnum kostna banka sem sannarlega eru lii essa skuldara.

etta li var a okkar mati eir skuldarar sem tengdust bnkunum. Bi essir skuldarar og bankarnir rr hfu vart virt sparisjina vilits allt uppgangstmabili. Segja m a almennt hafi sparisjirnir veri besta falli hkjur til a koma samningum . Starfsmenn Sparisjs Reykjavkur voru til a mynda ornir afar reyttir v a oftast egar eir komu me hugmyndir um a styrkja verbrfastarfsemi sjsins, var eim einfaldlega komi framfri vi Kauping, sem vann r eim og nutu vaxtanna. Verbrfasjir sparisjsins voru til dmis raun strir Kaupingi, me merki sparisjsins einfaldlega smellt framan kynningarefni hans.

etta breytist sla rs 2007. Sumir starfsmenn innan sparisjanna voru ngir me run. Skyndilega voru sparisjirnir bonir kynningarfundi varandi fjrmgnun. Einn slkur var sambandi vi fjrmgnun FL-Group, sem var a breyta nafni snu Stoi. Eigendur ess fyrirtkis hfu lengi haft tengsl vi Kauping banka en hfu aallega treyst slandsbanka sustu r, enda krosseignatengsl mikil svo vgt s til ora teki. Sumir tlkuu etta me eim htti a sparisjirnir vru n loks hluti af genginu, en g samt nokkrum rum innan Icebank (nafn Sparisjabanka slands eim tma) tlkuu etta einfaldlega sem svo a standi vri ori afar alvarlegt, fyrst eir yfir hfu nenntu a tala vi okkur.

Marks virist vera sammla okkur meginatrium. Augljst er a tillgur okkar munu aldrei n fram a ganga. Hann getur illa tskrt af hverju, nema a a slkt gti komi kejuverkun af sta sem yri til ess a nnur fyrirtki og jafnvel bankar fru hausinn. Hallgerur verur afar pirru yfir essari rkleysu og benti a essi fyrirtki su hvort sem er gjaldrota og vi ttum a einblna a lgmarka skaann fyrir Icebank. Hn bendir til dmis a nlega hafi ln veri framlengt og auki til Baugs sem hafi skmmu ur gjaldfalli vxlum. Bankinn tti ngu erfitt me a fjrmagna sig sjlfur og halda ti essum lnum, enda urfti a vesetja hvern einasta kopp og kirnu lok dags til a halda honum rttum megin vi nlli hj Selabankanum. Niurstaan er s a takmarka slkar framlengingar en mia vi stu mla er raun kvei a halda fram smu braut. Marks hafi hugsanlega, egar llu var botninum hvolft, rtt fyrir sr; betra vri a framlengja lnin me von um a etta myndi reddast.

Vangaveltur um a runingshrifin gtu veri au a allt kerfi fri rot og Icebank yri annig gjaldrota augabragi, voru ekki fjarstar. Hvort a Marks hafi sett mli a samhengi eim tma er erfitt a segja. Sumir innan deildarinnar virtust raunar hafa sralitla hugmynd um httu sem fylgdi starbrfunum n samhengi ess a ef a einn bankinn fri hausinn vri Icebank sjlfkrafa lka orinn gjaldrota. g sjlfur vissi hluta af httunni tengd essum hu lnum til bankanna. geri g mr ekki grein fyrir v hversu (risa)strar upphirnar (g ttai mig v skmmu eftir hrun) vru n a engin raunveruleg ve vru bakvi eim.

Lnalnur eru enn meiri frystingu eftir v sem a eftirskjlftar af hruni Lehman Brothers vera augsnilegri og neyarasto rkissjs Bandarkjanna verur stugt vfemari. a er nnast patt staa komin upp fjrmgnun bankans. Liti er gert hva viskipti varar og allar eigur bankans, sem hgt er a leggja inn sem ve Selabankann eru komnar anga. Veri er a bija um nokkrar krnur hj Glitni og Byr egar arf a halda en jafnvel Glitnir er farinn a htta a veita dagsln en Kauping og Landsbankinn hafa varla veri til viru um slkt svo mnuum skiptir.

standi versnar stugt. Eftir hdegismat fimmtudaginn 19. september lt g daglnavaxtastig aljlegum mrkuum (a er hversu mikla vexti bankar rukka fyrir ln til eins dags senn milli banka). Mig rekur rogastans, vextir hafa fari r um a bil 1% upp rmlega 5% san a Lehman Brothers fllu og hafa haldist ar. Bankar taka, me rum orum, um a bil 4% aukalag httuknun til a lna til annara banka aeins 24 klukkutma! g spyr samstarfsflaga minn gjaldeyrisborinu hvort hann viti af essu. Hann svarar v a etta sni einfaldlega hversu tregir bankar vru a lna pening, allt traust er horfi og hver og einn banki hugsar um a bjarga sjlfum sr. Hann virist ekki gera sr grein fyrir v hversu mikilvg essi tala vri. mnum huga er etta ekkert anna en merki ess a sumir bankar su ann mund a fara hausinn. Fir kringum mig virtust deila hyggjum mnum, enda nstum allir svinu me undir 12 mnaa starfsreynslu. S sem hafi mesta reynslu, fyrir utan mig, var binn a starfa arna rmlega tv r. var essi hpur a stra fjrmagni sem nam htt 300 milljrum krna, sem samsvarai strum hluta efnahagi bankans.

a var fari a fara um mig og g rauk niur til Garars og segi honum fr essu. Honum er ekki skemmt enda veit hann a etta hefur strax hrif slenskt bankakerfi. g hafi ur vira vi hann hugmynd um tlun til a laga lausafjrstu sparisjakerfisins, agerartlun sem g var farinn a hafa hyggjur um a dugi ekki lengur til a bjarga v. Hafandi sjlfur haft lengi hyggjur af standinu, n ess a hafa haft erindi sem erfii, biur hann mig a skrifa flti A4 brf sem lsir astum og agerartlun mna. g fer upp skrifstofu og skrifa eftirfarandi me hrai. g ks viljandi a leirtta ekki slanguryri og villur.

Sparisjir - lausnir

Nverandi staa, stra og smrri myndin

Veri er a loka lnalnum til slands essa daganna og er lklegt a s neikva run haldist fram a ramtum. essi run kemur til me a hafa domin hrif innan fjrmlakerfisins, jafnvel verst hj sparisjum. Millibankamarkaurinn er virkur og er standi eim bnum a versna.

Hluti lausnarinnar nverandi vandamli er hagring rekstri sparisja. Jafnvel a slkt yri frgengi strax nstu viku skila hrifin sr of seint kerfi. Lausafjrstaan lagast ltt vi a og v arf a leggja fram tlun sem tekur bi vimi af skammtma hrifum og langtma hrifum. Mia vi stu sparisjanna SP verkefninu dag tel g lklegt a eir hafi bolmagn til a kaupa brfin til baka a ri linu; n meirihttar breytinga tel g a eir geti a aldrei.

Staan dag er s a fjrmlafyrirtki eru a fara hausinn vsvegar heiminum. Fyrirspurnir um hvaa fjrmlastofnun megi treysta varandi sparif er a stigmagnast a v marki a ein varleg frtt hj fjlmilum, sem vi strum engan veginn, gti hrundi af sta run fjrmlastofnanir. ar sem umran hefur veri srstaklega neikv gar sparisja er lklegt a eir veri fyrst og fremst fyrir barinu eirri framvindu; vru sparisjir sem dag eru fnum mlum ekki undanskildir slkri rs.

Agerartlun

Ljst er a ekki megi miki taf brega a traust almennings gagnvart sparisjum bresti og innstur hverfi. Slkt m alls ekki gerast og arf a bregast vi strax til a hindra run. Me etta huga legg g til a eftirfarandi vinna veri sett af sta samhlia sameiningum sparisja.

babrf sparisja vera a hluta til seld til balnasjs. essi ln eru ung byri sjina: a) vextir eirra eru langtum lgri en fjrmgnunarkostnaur slenskra fjrmlafyrirtkja, sem ir a essi tln veita neikva vxtun. b) Me stugt lkkandi eignahli versnar CAD hlutfalli.

Me essu fst auki fjrmagn kerfi strax dag sem lagar lausafjrstuna. au rk a sparisjir fi a kaupa brfin aftur sar meir eru hreinlega ekki til staar og betra er a horfast augu vi a strax.

essi afer hefur veri notu Bandarkjunum n nveri mismunandi formum. Innln eins banka voru yfirtekin af rum strri banka og rki fkk mti tlnasafn ess. gr voru tlanir rkisins Bandarkjunum kynntar ann veg a srstk stofnun yri sett laggirnar me a fyrir augum a flytja vandratln, fyrst og fremst fasteignaln, r bkum fjrmlafyrirtkja. etta er sjlfssagt gert til a flta ferlinum sta ess a glma vi eina fjrmlastofnun einu.

balnasjur gti veri essi stofnun hrlendis, sem hreinlega kaupir tlnin og lagar annig skammtmafjrmgnunarrf fjrmlafyrirtkja. Annar mguleiki vri a lfeyrissjir keyptu hluta tlna en gallinn vi slka tfrslu er a slkt tekur tma og vri frekar seinni tma ager.

Veri bei me etta gti s staa komi upp a nauungarslur veri nausynlegar og eigi f horfi.

Tmarammi

ASAP etta arf a gerast nnast einni nttu og er spurning hvort ekki eigi a klra etta nstu helgi. Best vri a tilkynna etta nnast samtmis samruna sparisja. a tti a tryggja traust almennings hrlendis og erlendra fjrmlastofnanna. Sgulega hafa ofangreindar agerir veri merki um veikleika, dag eru etta merki um a veri s a taka mlunum me fyrirbyggjandi agerum ur en a er of seint.

etta eru ekki gir kostir. Af nokkrum slmum kostum tel g essa vera besta.

Mr vannst vel enda var g binn a vera a velta essu miki fyrir mr. Uppkasti var tilbi um klukkan fjgur sdegis. eim tma var vinna gangi varandi stofnun eignarhaldsflags balnum riggja sparisja sem lgu fram ve gegn greislu fr Selabankanum til a laga lausafjrstuna. g hafi haft hyggjur nokkra mnui a slkt dyggi ekki til og var n a vera sannfrur um a. Hugmyndin a v a f balnasj til a einfaldlega kaupa lnin er ekki alveg n af nlinni. Sjurinn var binn a kaupa baln af sparisjum nokkur r (svolti sem g svo sem aldrei skildi). A gera slkt me flti er hins vegar uppfr ager sem Bandarkjastjrn hafi gert varandi banka suur-rkjum landsins sem heitir Regions Financial og lnar helst til smrra fyrirtkja og hsniseigenda. Hr er veri a stafra hugmynd sem hafi raunar fari afar hljtt um.

hasti kalla g Marks og starfsmann millibankaviskipta fund til mn. eir virast ekki hreinlega skilja hva s a eiga sr sta og yppta einfaldlega xlum me svipu svr um a standi vri slmt. Hallgerur vill gera eitthva strax og trekar a vi sum me slatta af tistandi vxlum sem lklegast vera aldrei endurgreiddir. Fundur lognast t af n niurstu. g bi Ara um a koma flti og segi honum a g hafi sami etta samri vi Garar, sem telur a kerfi s ann mund a hrynja, a urfi a gera eitthva strax. Hann les yfir blai, leggur a fr sr og ltur fjarrnt fram fyrir sig nokkrar sekndur. A lokum stendur hann upp me sama svip og segir a g megi svo sem gera a sem mr snist essu. a s lagi a vinna etta me Garari, vi hefum unni vel saman fortinni og hann ski mr velfarnaar mlinu.

Lausn a vandanum er mnum huga augljslega ekki vi a a fast innan Icebank. g hringi Garar sem biur mig a hlaupa niur blasti og lta sig hafa eintak af samantektinni, hann s lei fund balnasj til a ra stuna og vilji etta plagg til a fara betur undirbinn varandi essi atrii, gott s a hafa eitthva hendi. Mr lur eins og veri s a koma me rvntingarfulla tlun keppnisleik ar sem a n og djrf hugsun vri nausynleg til a bjarga liinu fr tapi. essu dmi er ekki a ra einn leik heldur framt sparisjakerfisins heild sinni. g hleyp, orsins fyllstu merkingu, niur blasti ar sem a Garar bur fjur eftir mr og fer hratt yfir helstu atriin samantekt minni me honum. Hann hlustar einbeittur svip, grpur blai og arkar t bl me hyggjur snar og etta skjal a vopni til a koma af sta bjrgunaragerum fyrir sparisjina.

hyggjur og hyggjuleysi

framhaldi af essu fer af sta atburrs sem er ljs huga mnum. Allir dagar nstu vikuna fara a hugsa leiir til a bjarga fallandi banka og undirba jararfr mur minnar; kvldin fara a ra vi flk sem hefur samband vi mig til a gera upp fortina gagnvart mur minni. Garar er reglulega a uppfra mig um stuna og hans agerir vi a bjarga v sem bjarga verur. Hann er frekar einsamall eirri vegfer. Hann hefur miki fyrir v a n fundi me Bjrgvini Sigurssyni, viskiptarherra, til a gera honum grein fyrir stu mla og a snr handtk su nausynleg a fora sparisjunum fr hruni.

Einn sparisjsstjri landsbygginni sem hefur greiari agang a rherranum er a mati Garars heldurlinurvi a koma essum skilaboum framfri. Hann hafi hitt Bjrgvin einu sinni en Garari fannst hann ekki hafa komi neyarstandinu ngilega vel framfri. egar kom ljs a sparisjsstjrinn tlar a hitta Bjrgvin aftur kallar Garar mig fund niur stra fundarherbergi. Garar biur mig um a koma hyggjum mnum framfri gagnvart sparisjsstjranum. Garar kynnir mig og segir a ar sem a g hafi starfa vi flest allt sem hgt er a hugsa sr innan sparisjakerfisins hef g vntanlega ga hugmynd um stand mla. svo a samskipti flks innan sparisjanna vri frekar formlegt, enda minnti samstarfi stundum str fjlskyldubo, var svona kynning afar ft.

g byrja v a ra um stu mla og a sparisjakerfi vri lklegast ekki einungis a glma vi tmabundna lausafjrrng heldur vri kerfi jafnvel gri lei me a vera gjaldrota ef ekki kmi til innspting ns fjrmagns. San fjalla g um nausyn ess a f fr stjrnvldum ntt fjrmagn og a endurskipuleggja urfi sparisjakerfi fr grunni, helst me hrai. etta eru str or sem undir sumum kringumstum hefu sjlfkrafa ori til ess a maur hefi veri ltinn taka poka sinn stanum. Undir essum kringumstum vorum vi a vonast til ess a au myndu vekja menn til umhugsunar.

Vibrgin komu vart. Hann ltur vart upp fr tlvu sinni og hamast ess sta vi a sinna tlvupsti snum. g b nokkrar sekndur eftir vibrgum, gefst loks upp og sn vi til a labba t r herberginu. Vi a fst loks vibrg hj honum, hann biur mig a sna vi og tskra mli aftur, hann var ekki a hlusta almennilega. Eftir a hafa endurteki ml mitt segist hann tla a bera etta undir rherra.

essi sparisjsstjri er ekki s eini sem hefur takmarkaar hyggjur af stu mla. Sar vikunni dregur Garar mig aftur niur fund me rum sparisjsstjra. g fer enn einu sinni yfir stu mla og segi enn n a g hafi hyggjur af v a sparisjakerfi heild sti svo veikum grunni a a vri ann mund a bresta. Eftir a hafa hlusta ml mitt ltur sparisjsstjrinn mig eins og g s ekki me llum mjalla. Hann horfir djpt augu mn og segir kvei a jafnvel a allt sparisjakerfi yri gjaldrota muni sparisjur hans halda velli. A eim orum sgum finn g a andrmslofti s me eim htti a skynsamlegt vri a g fri af fundinum. Vi tluumst nokkrum sinnum saman eftir Hruni en aldrei minntist hann einu ori ennan fund. a lei um a bil hlft r fr v a hann sagi a allt vri himna lagi anga til a hann ba um neyarasto fr skattborgurum slands, sem hann fkk fyrir sinn sparisj, sem n er meirihlutaeigu rkisins.

Brestir myndast

g hitti kunningja minn, Anton, 101 Hteli daginn eftir. Hann segir mr a flk Landsbankanum s fari a hafa hyggjur. a eru ekki tlurnar einar sem valda eim heldur ltbrag og hegun stjrnenda bankans. Helstu fundarherbergi eru opin svi niri Landsbanka; sta veggja eru einungis gluggar. Flk tekur eftir v a fundir helstu stjrnenda eru allt anna en glalegir; ltbrag eirra ber ess ll merki a veri s a ra afar alvarleg mlefni. Anton hefur rtt vi kveinn yfirmann bankans og spurt hvort allt vri lagi og fr undarleg svr. Hann virist meta stuna svo a staan hafi sjaldan ea aldrei veri betri, etta s einfaldlega tmabundin vandri vegna lausafjrkrsu aljlegum mrkuum. Anton virist tra essu en spyr mig engu a sur hva mr finnist. g segi honum fr hyggjum mnum grfum drttum, a lausafjrkrsan s erfi og eim fjlgi rt sem s a lenda vandri vegna erlendra lna. Hann er bum ttum en farinn a setja spurningamerki vi mislegt. Hann bendir a skrsla Fjrmlaeftirlitsins (FME) fr v gst um stugleika bankanna gefi til kynna a allt vri gum mlum svo ef til vill su hyggjurnar lausu lofti gripnar. Hann auk ess tri v vart a veri vri a ljga beint upp opi gei honum. a kom daginn a a var einmitt a sem gerst hafi.

mean a Garar er kafi a mynda skjaldborg kringum sparisjina er g nnum kafinn vi ml sem sna a jararfr mur minnar. eim fjlgar rt innanIcebanksem skynja a staan er a breytast fr v a vera yfir erfi a vera grafalvarleg. Daginn eftir a sparisjsstjrinn stahfi a allt vri himna lagi dregur Bjarni mig inn Chesterfieldstofuna. Spennan innan bankans var a aukast. Ein maur gjaldeyrisborinu hafi rtt ur hrpa yfir bori aDeutscheBank hafi ekki einungis htt lnveitingum tilIcebankheldur til slands, punktur. Bjarni segir a a rigni yfir sig smtlum fr tlendingum sem hafi hyggjur af stu mla. eir vilji gjarnan f pening sem eir hfu lna tilIcebanktil baka en gjaldfrni bankans s kominn a unnan s a eir viti a a s ekki hgt; me v a taka sm pening til baka gti a skapa runingshrif og a bankinn fri hausinn. Vi tlum um a lklegast vru sjir andaGeorgeSoros, ekktur fjrfestir sem felldi meal annars breska pundi ri 1992, a veja falli krnunnar sem er a veikjast hratt. Millibankamarkaurinn hefur veri lengi virkur en n lnai ekki einu sinni Glitnir lengur og v foki flest skjl. Vi finnum spennuna loftinu og furum okkur v hversu lti vri gert stunni og spyrjum okkur hvort ef til vill s hreinlega ekkert lengur hgt a gera eim tmapunkti. a sem okkur ykir merkilegast er hversu fir, jafnvel innan bankans, virtust hafa hyggjur af stu mla. Tveimur dgum sar var Bjarni ltinn fara fr bankanum.

Mnudagurinn 29. september gat heldur ekki ori anna en eftirminnilegur en ennan dag var mir mn jarsungin. etta var eini dagurinn sem g tk mr fr fr vinnu skum andlts hennar. Sminn hringir klukkan 9.25. a er Hallgerur sem byrjar v a afsaka sig a hringja ennan dag og segir miklu uppnmi Glitnir er fallinn! g hvi og segir hn mr a tilkynning hafi nlega borist um a rki vri a taka yfir rekstur bankans. g lt tlvu mna og s ar straum tilkynninga um yfirtku rkisins. g spuri sjlfan mig hvort a a gti veri a endalok slensks fjrmlalfs vri hafi.

Morguninn einkennist v af v a trtta vegna jararfararinnar og (a sem verur a venju nstu vikur og mnui) a uppfra stugt frttavefsur varandi njustu frttir. a er undarlegt a ba hliarherberginu kirkjunni ur en gengi er fram kirkjuna sjlfan. Hin ytri heimur hafiteigtsig inn fyrir veggi kirkjunnar og hliarherberginu s g tlvuskj me uppfrslu gengi slenskra hlutabrfa. g stenst ekki mti og lt gengi hlutabrfa. Heimurinn fyrir utan var a hrynja. Markasviri Glitnis var ori um a bil aeins 15% af v sem a sama tma ri ur. Bankinn er aurrkastt. Fir tta sig v hversu hrikaleg staan er eim tmapunkti og undanskil g ekki sjlfan mig. Enn einu sinni tta g mig ekki v hvernig standi v a gengi hinna bankanna, Kaupings og Landsbankans, lkki lti. Flk erfidrykkjunni er ekki einungis trtt um mur mna heldur lka run slensks bankalfs sem flk er fari a skynja s fari a snast hratt til verri vegar.

Um kvldi hringir Hallgerur aftur mig. Hn tilkynnir a gyrftin a sj um skuldabrfavaktina einn morgun, til vibtar vi millibankamarkainn, a vri bi a segja henni upp skum endurskipulagningar rekstri. Henni var sagt a a tti a leggja niur a sem ur var kalla eigin viskipti (ar sem g fyrst hf strf) og fleirum r eirri deild yri einnig sagt upp. Bjarni hafi veri ltin taka poka sinn fstudaginn ur og auk ess var nokkrum rum sagt upp. a er me rum orum kvei a lta helsta tengili bankans vi erlendar lnastofnanir og ara manneskjuna innlenda millibankamarkainum htta sama tma og slenskt fjrmlalf er a hrynja.

Daginn eftir kemur Geir r eigin viskiptum til mn v veri er a flytja hann til yfir millibankamarkainn og hann v a lra helstu atriin varandi millibankamarkainn, sem g sjlfur er rtt nbinn a n einhverjum tkum . Hann staldrar ekki lengi vi. g var aeins me tplega sex vikna reynslu millibankamarkaIcebank(Hallgerur hafi ekki miki lengri reynslu en g millibankamarkainum) en arf n a hlaupa milli fjgurra skja vi a reyna a halda bankanum floti, Geir er hreinlega fyrir ltunum. a urfti svo sem ekki mikla spdmsgfu a vita a miki yri a gera ennan dag. Lnshfismat rkisins fll strax vi yfirtkuna Glitni og lnasamningar voru margir komnir uppnm.

hafi g ekki bist vi neitt lkingu vi ennan dag. g efast um a fjrmagn slenskum bankamarkai eigi eftir a sveiflast jafn miki og 30. september, 2008. Milljarar fara inn og tum bankann augnablikum. Skuldabrfamarkaurinn sveiflast svo hratt a NASDAQ hlutabrfavsitalan toppi netblunnar, tpum ratug ur, var hlfgerur barnaleikur til samanburar. a urfti a stemma saman inn- og tfli peninga bankans og halda utan um skuldabrfamarkainum ar sem a panik viskipti voru allsrandi.

g lt til hliar; bi er a fra mr kaffi og brau r mtuneytinu. a var me naumindum a g ni a fara klsetti. Andartaki sar er hdegisverur kominn bori meal fjgurra skja og a v virtist vera rfum rum andartkum sar var aftur komi kaffi ogkruer. Klukkan 15.50, tumntumur en markaurinn lokar, er standi annig a miklar tafir eru farnar a myndast kerfinu. ar sem a fjrhirnar sem voru a fara inn og t um bankann voru svo gfurlega miklar gat a alveg eins veri a Sparisjabankinn endai deginum mnus gagnvart Selabankanum og vri annig s tknilega gjaldrota. g spuri kringum mig hvert Plan B vri eim kringumstum. Svari var a engin slk tlun vri fyrir hendi. 16.15 httu tlurnar loks a uppfrast og ljs kom a Sparisjabankinn var ekki fyrsti bankinn til a vera tknilega gjaldrota, ekki a minnsta ann daginn.

g hef oft hugsa til essa dags. Gaman hefi veri a eiga atburi hans kvikmynd v auvelt vri a klippa saman atburi dagsins og gera heimildarmynd r eim sem lsir upphafi falli slensks fjrmlalfs, sem fr sumum bjardyrum hafi veri margbou.

MWM


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Gunnar Rgnvaldsson

Mgnu lesning!

Takk fyrir etta Mr.

Bkin n lofar gu.

Gunnar Rgnvaldsson, 20.9.2018 kl. 02:39

Bta vi athugasemd

Hver er summan af remur og tta?
Nota HTML-ham

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband