20 stćrstu hluthafar – Gegnsći og traust

Fyrr í vikunni fjallađi ég um neikvćđ áhrif ţess ađ Kauphöllin treysti sér ekki til ađ birta vikulega uppfćrđan lista af 20 stćrstu hluthöfum skráđra íslenskra félaga sökum nýrra laga varđandi persónuvernd. Síđar sama dag og sá pistill fór í loftiđ birtist frétt í Fréttablađinu (sem fyrst upphaflega athygli á ţessu máli) um máliđ. Í viđtali viđ Pál Harđarson, forstjóra Kauphallarinnar, var hann spurđur ađ ţví hvort ađ Kauphöllin gćti ekki nálgast ţessar upplýsingar hjá félögunum sjálfum og miđlađ ţeim áfram? Hann svarađi orđrétt: „Ţađ mćtti skođa ţađ nú í kjölfariđ ađ taka upp nýtt verklag. Svo framarlega sem ţađ liggur fyrir óyggjandi samţykki viđkomandi einstaklinga og hlutafélögin geta komiđ ţví samţykki á framfćri viđ Kauphöllina, ţá finnst mér alveg koma til greina ađ skođa ţađ.“ 

Ţetta er heldur langsótt. Ef persónuverndarlög koma í veg fyrir ađ hćgt sé ađ birta eđlilegar upplýsingar fyrir fjárfesta, ţá er ţađ hćpiđ ađ hćgt sé ađ birta lista reglulega ţar sem ađ sérstakt leyfi ţarf fyrir birtingu slíkra upplýsinga. Ţetta á sérstaklega viđ um nýja eigendur í hópi 20 stćrstu eigenda skráđra félaga. Ég tók í upphaflegum pistli mínum varđandi ţetta mál dćmi um Stím, félag sem stofnađ var í ţeim tilgangi ađ kaupa bréf í Íslandsbanka og FL Group. Ólíklegt er ađ slíkt félag hefđi til ađ mynda veitt samţykki ţess fyrir birtingu slíkra upplýsinga og hefđi ţá vísađ í persónuverndarlög. Líkja mćtti slíku fyrirkomulagi viđ ljósvita sem virkađi nánast alltaf, nema ţegar ađ virkilega vćri ţörf á honum.

Ég ćtlađi ađ fjalla enn ítarlegra um ţetta mál en Gísli Halldórsson hjá Íslandssjóđum var skrefinu á undan mér. Hann sendi mér línur í vikunni ţar sem ađ hann fer nánar yfir ţetta. Hann hefur veitt mér góđfúslegt leyfi til ađ bćta ţeim línum viđ í ţessum pistli.

Úr lögum um hlutafélög: "Hlutaskrá skal ćtíđ vera geymd á skrifstofu hlutafélags, og eiga allir hluthafar og stjórnvöld ađgang ađ henni og mega kynna sér efni hennar." - Ţetta er ţví ekki meira einkamál en ţađ ađ hver sem er getur keypt 1 hlut í skráđu félagi og gert tilkall til ţess hvenćr sem er ađ sjá lista yfir alla hluthafa og fjölda hluta hvers og eins hluthafa í viđkomandi félagi.

Á hverjum föstudagsmorgni hafa ţessir listar veriđ birtir í árarađir og ţađ heyrir nánast til undantekningar ađ ekki eigi sér stađ viđskipti í kjölfariđ. Stór kaup/sölur stórra fjárfesta, ekki síst lífeyrissjóđa eru ţá talin mjög jákvćđ/neikvćđ fyrir frambođ/eftirspurn í viđkomandi félagi, eins telst ţađ fréttnćmt ţegar erlendir ađilar detta inn á lista, ađilar sem ekki hafa hreyft sig lengi gera ţađ auk ţess sem hver og einn getur vissulega líkt og ţú bendir á metiđ hvort óćskilegir ađilar ađ ţeirra mati séu ađ eignast of stóran hlut í viđkomandi félagi. Hér eru ađeins örfá dćmi, sömuleiđis mćtti nefna ađ ţetta gefur vísbendingu um hversu mikil gírun/skortsala er í hverju félagi sem er nú annađ sem yfirhöfuđ mćtti snarbćta.

Tiltrú almennings á innlendan hlutabréfamarkađ hefur líklega aldrei veriđ minni, sem sést best á hér um bil engri ţátttöku eđa eignarhaldi hans á skráđum bréfum. Ţetta er risavaxiđ vandamál sem er orđiđ bráđnauđsynlegt ađ tćkla. Ţetta skref er skref í átt minni skilvirkni á markađi, minni gegnsćis og minni upplýsingargjafar, skref sem halla svo sannarlega meira á almenning og minni fjárfesta en ţá stćrri. Ţađ er ţví mikilvćgt ađ ţađ verđi talađ gegn ţessari breytingu ađ krafti, viđ ţurfum skref í átt frekari ţátttöku almennings en ekki skref í átt ađ frekar fćlingu.

Ţví má bćta viđ ađ bókin The Return of Trust? er vćntanleg sem fjallar um uppbyggingu trausts á Íslandi í kjölfar hrunsins. Gísli bendir á ađ ofan ađ slakari upplýsingagjöf hallar á almenning hvađ gegnsći varđar. Ég er međhöfundur tveggja kafla í bókinni auk ţess sem ég hef skrifađ um málefniđ áđur međ Ţresti Olaf Sigurjónssyni og Murray Bryant. Fram kemur ađ traust almennings til fjármálakerfis Íslands er enn afar ábótavant. Hefđi frestur til ađ skila endanlegum drögum ekki veriđ útrunninn ţá hefđi ég bćtt ţessu dćmi viđ um neikvćđ áhrif í ađ byggja upp traust. Ţađ er mikilvćgt, enda ítreka ég í kennslu viđ HR ađ fjármálakerfiđ byggir fyrst og fremst á trausti.

MWM


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Hver er summan af sex og einum?
Nota HTML-ham

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband